سرعت وزش باد و جهت یابی

باد چیست؟
باد، جریان هوایی است که از مراکز پرفشار به طرف مراکز کم فشار به حرکت در می‌آید.
هر چه شیب فشار (تفاوت فشار) بین دو نقطه بیشتر باشد شدت جریان هوا نیز بیشتر خواهد بود. تفاوت فشار دو نقطه را گرادیان فشار می‌گویند.

باد یکی از پدیده‌های جوی است که تاثیر مستقیمی بر آب و هوای مناطق مختلف جهان دارد. به همین دلیل مطالعه در باره آن همواره مورد توجه بوده است. بادها را به انواع مختلفی تقسیم‌ می‌کنند. برای نمونه یکی از این تقسیم‌بندی‌ها به سکل زیر است:

۱-     بادهای آلیزه (تجارتی)،      ۲- بادهای موسمی،     ۳- بادهای محلی،

۴-  نسیم دریا و خشکی،            ۵-  بادهای کوه و دره،   ۶-  فون(Foehn)

روش تقریبی سنجش سرعت باد در کوهستان

بوسیله یك دستمال گردن كه یك گوشه آن در دست باشد.
اگر دستمال كم تكان‌ بخورد و تا 45 درجه بالا بیاید سرعت باد كمتر از 20 كیلومتر در ساعت است.
اگر دستمال از 45 درجه تا خط افق بالا بیاید و بیافتد، سرعت باد 40 – 20 كیلومتر در ساعت می‌باشد.
اگر دستمال در خط افق بماند سرعت باد 60 – 40 كیلومتر در ساعت است و در این حالت روی قله گردبادی از برف مشاهده می‌شود.

جهت يابي از روي باد

بادها را از جهتي که مي‌وزند، نامگذاري ميکنند مانند باد شمالي از شمال.
هر منطقه اي باد غالب و برجسته اي دارد که در فصل خاص يا گاهي در تمام فصول مي‌وزد. باد غالب، باد خاصي است که وزش آن طولاني تر بوده و در جهت خاصي مي وزد.

 باد غالب بر رشد درختان و گياهان، جهت جمع شدن برفهاي باد آورنده و در جهت علفهاي بلند تأثيرگذار است.
* در هر منطقه اي باد غالب ويژگي هاي خاص خود را دارد مثل درجه حرارت، رطوبت و سرعت که در فصول مختلف تغيير ميکند.
* در روي دريا و اقيانوسها بادهاي غالب داراي ويژگيها و ابرهاي خاص خود هستند.

جهت يابي از روي باد غالب منطقه
نواحي معتدل: از غروب مي وزد. (در هر دو نيم کره شمالي و جنوبي)
نواحي گرمسيري: بين مناطق شمال شرقي و جنوب شرقي جريان دارند.
* خط استوا: معمولاً از سمت شرق مي وزد.
* نيم کره شمالي: بادهاي شمالي از بادهاي جنوبي سردتر است.

تأثيرات خاص بادها
بادهاي صحرايي يا بياباني: همگي خشک و معمولاً همراه با ابر و باران است.
نواحي قطبي: اگر دماي باد گرمتر از محيط باشد جهت آب را نشان ميدهد. افت ناگهاني دما بدون تغيير جهت، امکان وجود يک کوه يخي شناور را نشان ميدهد.
روي زمين: براي پيدا کردن جهت حرکت مستقيم ميتوان از باد غالب استفاده کرد. باد به همان سمتي که بايد بوزد مي‌وزد. بنابراين مواظب هرگونه تغيير دما، رطوبت و قدرتي که باعث تغيير جهت باد شود، باشيد.
در جنگلها: به تغيير جهت ابرها دقت کنيد. مخصوصاً ابرهاي بلندي که توسط بادهاي غالب آورده ميشوند. با نگاه به نوک درختان ميتوانيد جهت باد را بفهميد.

جهت يابي باد غالب
درختان تنها در مناطق باز و سريع، مخصوصاً مناطق معتدل به بادهاي غالب عادت ميکنند. در زمستان باد غالب معمولاً با برف و تگرگ همراه است که باعث شکستن شاخه هاي جوان ميشود.

نسیم توچال

 

نسیم توچال مهمترین جریان محلی تهران است. این نسیم از دیرباز شناخته می‌شده و به باد توچال معروف بوده‌است. استفاده از جریان این نسیم در گذشته پیوسته برای خنک کردن فضاهای تابستانی مورد توجه بوده‌است.

روند تغییرات و تناوب روزانهٔ این باد بدین شکل است که در طی شب با سرد شدن سریع رشته کوه البرز، یک کانون پرفشار محلی روی رشته کوه توچال شکل می‌گیرد و این جریان سرد به دلیل فشار زیاد به سمت پایین کوه می‌وزد. به این ترتیب شب‌ها نسیمی از سمت شمال شهر و از جانب ارتفاعات البرز شروع به وزیدن به درون شهر می‌کند و خیابان‌ها و بزرگراه‌هایی که راستای شمالی-جنوبی دارند مانند بزرگراه چمران، خیابان ولیعصر، و بزرگراه مدرس به خوبی این جریان را هدایت میکنند و تا نقاط مرکزی شهر نفوذ می‌دهند. این جریان تا آغاز صبح ادامه دارد و در نتیجهٔ آن دود و آلودگی و گرد و غبار فضای شهر به‌تدریج به جنوب شهر انتقال می‌یابد. به همین دلیل صبحها دید افقی به سمت شمال شهر زیاد است. در مقابل، جنوب شهر مانند شهر ری و کوه بی‌بی‌شهربانو در هاله‌ای از دود و گرد و غبار قرار دارد و غالباً نوک کوه بی‌بی‌شهربانو از ورای این هالهٔ دود پیداست. در طی روز با طلوع خورشید و گرم شدن سریع تر دامنه‌ها به علت کسب انرژِی و گرمای بیشتر تحت تأثیر شیب دامنه، اختلاف جنس کوه و دشت، جهت جریان هوا عوض می‌شود و هوا دوباره به سمت دامنههای توچال میوزد. بررسی گلبادهای ساعتی و روزانهٔ ایستگاه هواشناسی مهرآباد نسیم توچال را به خوبی نشان میدهد. به طوری که جریان شمالی تقریباً در ساعت ۱۸٫۵ آغاز شده و تا ساعت ۶٫۵ صبح به اوج خود می‌رسد. شدت این جریان به اختلاف دما و فشار هوای سطح شهر و دامنه‌های البرز بستگی دارد.

باد سیاه ... استان خراسان

باد سیاه -باد قبله

 

دیزباد نام دو روستا(دیزباد بالا و دیزباد پایین) و منطقه‌ای در شهرستان نیشابور در بخش زبرخان است.شغل اکثر مردم دیزباد باغداری -به شکل نوین- است.روستای دیزباد که بر روی دامنه به صورت شرقی _ غربی استقرار یافته از نوع پلکانی است؛ واقع در دامنه‌های جنوبی رشته کوههای بینالود است

 

قاسم‌آباد بزرگ روستایی در دهستان پیوه ژن ِبخش احمدآباد ِ شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی که دارای دو نوع باد است.

باد سیاه از طرف شمال شرق می وزد و معمولاً وزش آن مصادف با فصل زمستان می‌باشد این باد سرد و مرطوب و برف آور است. باد سیاه بادی است که از مرکز فشار زیاد سیبری در زمستان بسوی جنوب غرب ایران بوزش در می آید و در اینجا بدین نام مشهور است.

باد قبله از طرف غرب و جنوب غربی در فصول مختلف می وزد. بادی است گرم، رطوبت را میگیرد و گاهی باعث تحولات جوی مخصوصا در فصل بهار می گردد. علت گرم و خشک بودن آن عبور از کویر است.

سام ... آبادان

«باد سموم» یا «سام»

 

بادهای آبادان بر سه نوع است. نخست «بادهای منظم فصلی» که در اثر تغییرات فشار هوا در فصل‌های مختلف سال به وجود می‌آیند. این بادها معمولاً شدید نیستند مگر این‌که عامل جوی دیگری موجب تشدید آن‌ها شود.

 

نوع سوم بادهای آبادان «باد سموم» یا «سام» است که از عربستان می‌وزد و همیشه خاک و شن همراه دارد. این باد بسیار خشک، گرم و سوزنده‌است. وزش آن به هنگام تابش آفتاب مخصوصاً در میانهٔ روز شخص را مسموم می‌کند.این‌گونه بادها هر چند سالی یک‌بار در آبادان می‌وزد و آسمان روز را به مثابه شب کاملا تیره و تاریک می‌کند. البته همه ساله نوع ملایم‌تر آن می‌وزد که با خاک و گرد و غبار توأم است و تا حدودی شرایط عادی زندگی را دچار اخلال می‌کند.

 

حمزه اصفهانی مؤلف کتاب «سنی الملوک الارض و الانبیاء» دربارهٔ این باد و گذر آن در آبادان می‌نویسد:«          در سال ۲۳۴ هجری قمری باد سموم شدیدی وزید که مردم مانند آن ندیده بودند. مدت آن زیاد از ۵۰ روز بود. آغازش از سوم حزیران و انجامش آخر تموز، این باد کوفه، بغداد و واسط را فرا گرفت و به عبادان رسید و از اواسط به اهواز رفت و همگی رهگذران و کاروان‌ها را بکشت و چون به همدان رسید، مزارع را بسوخت و در صحرای سنجار موصل هر بشر و شجر و دابه را هلاک کرد و بازارهای موصل چند روز تعطیل شد و راه دهات از شهر منقطع گردید

سورتیک ... استان گلستان

ترکمن‌صحرا

 

بادهای مرطوب غربی از جمله بادهای غالب منطقه‌است که در طول زمستان از غرب به شرق و جنوب‌شرقی می‌وزد و اغلب باران‌زاست. از دیگر بادهای منطقه باد سرد و خشک شمال‌شرقی است که از سیبری می‌وزد و فاقد رطوبت است و در منطقه به نام محلی ترکمنی ))سورتیک(( (Sortik) شناخته می‌شود.

بادهای استان اصفهان

بادهائی باسامی-باد قبله-باد توغان-وزمه باد-باد مشرق -باد مغرب

 

شهر تودِشک

باد: باد غالب منطقه بادهای غربی است که در تابستان جهت شرقی و آرام پیدا می‌کند. و بدون تأثیر در منطقه نمی‌باشد.

 

افوس یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.

آب و هوای افوس معتدل کوهستانی است زمستانش سرد و پربرف و تابستانی ملایم و مطبوع دارد. کوهستانی بودن افوس و تغییرات ناگهانی حرارت سبب وزش بادهائی باسامی: باد قبله، باد توغان، وزمه باد، باد مشرق و باد مغرب می‌گردد در نزد افوسی‌ها مفیدترین آنها وزمه باد است که خوش یمن نیز می‌باشد موقع وزش آن از اواخر اسفند ماه تا اوایل فروردین ماه است که بیش از ۲۰ روز ادامه دارد. وزش این باد برفهای سنگین را می‌برد واشجار را بارور میسازد.

بادهای استان هرمزگان

باد نشی-باد لوار-باد غربی-باد شرجی-باد قوس- شمال (باد)-باد بحری

 

باد نشی (نعشی) بادی است سرد و طوفانزا که در فصل زمستان در سواحل استان هرمزگان می‌وزد . جهت این باد از شمال شرقی به سمت جنوب غربی است، وگاهی در تنگه هرمز به طور پیوسته، و به مدت ۳ تا ۵ روز می‌وزد.

 

باد لوار (تش باد) بادیست که از سمت جنوب غربی می‌وزد و از بیابانهای عربستان نشأت می‌گیرد . زمان وزش باد لوار از تیر ماه تا شهریور ماه است، واز بادهای موسمی استان هرمزگان است. بادی است سوزانده.

 

باد غربی بادی بهاری است که از نیمه فروردین تا اوایل تابستان از سمت جنوب به شمال می‌وزد و از بادهای موسمی استان هرمزگان است.

 

باد شرجی (شرقی) بادیست تابستانی که از بادهای بسیار نامطلوب سواحل شمالی خلیج فارس محسوب می‌شود، در فصل تابستان می‌وزد و پس از برخورد به سطح دریا، رطوبت فراوانی را همراه می‌آورد و نم نسبی هوا را به شدت افزایش می‌دهد . این باد گاهی با ابر و مه همراه است و در برخی نواحی نیز موجب بارندگی می‌شود .

 

باد قوس (کوش) بادی است زمستانی که جهت «شرقی» – «غربی» دارد و باعث بارش باران فراوان درمنطقه می‌شود، واز بادهای موسمی استان هرمزگان است.این باد، بادی است تابستانی تابستانی و گرم که از جنوب شرقی به سمت شمال غربی می‌وزد و در رسیدن میوه، خرما نقش اساسی دارد .

 

 شمال (باد):باد شمالی به مدت ۹ ماه از سال به موازات سواحل شمالی خلیج فارس می‌وزد و ۴۰ روز از دوره وزش آن در فصل تابستان همراه با گرد و غبار فراوان است . جهت وزش این باد غیر از زمستان به جهت «غربی» – «شرقی» دارد و از جنوب غربی به سمت شمال شرقی است . باد شمالی در فصل زمستان توأم با هوای نسبتاً سرد است و دوام کمتری دارد .

 

باد بحری (شمال غربی) بادیست که اغلب در فصل زمستان شروع به وزیدن کرده و نسیمی از طرف دریا به ساحل می‌آورد که گاهی نیز بارندگی‌های اندکی را به دنبال دارد .و مناسبترین فصل مسافرت به استان هرمزگان، فصل زمستان است .

 

 

تش‌باد -باد قوس یا کوش

 

روستای کوخِرد از توابع شهرستان بستک

 

هوای کوخرد و اطراف آن به علت دوری از دریا (این منطقه با رشته کوه‌هایی از دریا جدا شده)، خشک بوده و به علت نزدیکی به خط استوا مانند سایر مناطق جنوب، گرم است. در تابستان بر اثر محصور بودن به وسیلهٔ کوه‌ها، شب‌های گرم، خفه و ناراحت کننده‌ای دارد. گاهی اوقات در شب‌های تابستان از ساعت ۱۰ شب به بعد هوا شرجی می‌شود. از اوایل ماه خرداد تا اواسط ماه شهریور بادهایی می‌وزند که چون از کوه‌های گرم و خشک عبور کرده‌اند، فوق‌العاده گرم بوده و پوست بدن را سوزانده و سیاه می‌کنند. اهالی کوخرد این باد را تش‌باد می‌گویند، که مخفف آتش باد است. در تابستان، درجهٔ حرارت در جلو آفتاب به ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد و در سایه به ۴۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد می‌رسد.

در کوخرد یک نوع باد دائمی وجود دارد که اغلب به صورت نسیم و در تمامی فصول به جز روزهای قبل از بارندگی می‌وزد و مشهور به باد شمال است. مسیر این باد، غربی - شرقی است و نام آن ارتباطی به جهت شمال ندارد. اما در زمستان، چند روز قبل از بارندگی، بادی به عکس باد فوق می‌وزد که مشهور به باد قوس است که به لهجهٔ محلی به آن باد کوش گفته می‌شود. باد قوس یا کوش اگر از یک شبانه‌روز بیشتر بوزد، حتماً پشت سر آن ابری که منشأ آن دریای مدیترانه است ظاهر و باران می‌بارد.

 

باد دیگری که به صورت گردباد و طوفان محلی است در تابستان‌هایی که باران قبلی می‌بارد در اثر اختلاف درجهٔ حرارت مجاور ایجاد شده و درختان نخل را به سبب مرطوب بودن پای آنها از ریشه می‌کند و آنهایی را که بلند و کهن‌سال هستند می‌شکند؟

 

 

باد راز یا شره ... استان قزوین

اَلوَند شهری است در بخش البرز از نظر اقلیمی دارای آب و هوای مدیترانه (نیمه بیابانی) با بارش متوسط سالانه ۳۱۲ میلیمتر می‌باشد دمای شهر در طول سال معادل ۱۳ درجه سانتی گراد است. جهت حرکت باد غالب که آزار دهنده‌است از جنوب شرقی و موسوم به باد راز یا شره می‌باشد که تؤام با خشکی هوا و افزایش دمای شهر می‌گردد.

دشت سیستان که در گروه اقلیم بیابانی میانه قرار دارد، بارشی کمتر از ۶۵ میلی متر را در سال دریافت می‌کند و میزان تبخیر در آن به بیش از ۵۰۰۰ میلی متر می‌رسد. این شرایط در مجموع باعث خشکی فیزیکی شدید محیط بوده و در سالهایی که میزان ورودی آب رودخانه هیرمند کاهش می‌یابد، خشکسالی‌های مخرب توسعه پیدا می‌کند. شریان حیاتی منطقه یعنی هیرمند نوسانات سالیانه قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد. وزش بادهای ۱۲۰ روزه که از اواخر بهار تا پایان تابستان می‌وزد در تشدید نیاز و خشکی محیط موثر است.

نوا ... استان مازندران

نوا روستایی است از توابع بخش لاریجان (بالا لاریجان) شهرستان آمل

معروف است که چون در این روستا نسبت به روستاهای اطراف بادهای شدید نمی وزد نوا نامگذاری شد .

نوا = نه + وا ( وا در زبان مازندرانی به معنی باد است)

بادهای استان گیلان

هفت باد منجیل-پديده فون يا گرم باد

 

مَنجیل از شهرهای شهرستان رودبار در استان گیلان

منجیل شهر انرژی گیلان شمرده می‌شود. باد منجیل که اغلب در بهار و تابستان با شدت بیشتری و در پاییز و زمستان با شدت کمتری می‌وزد. این باد از قدیم معروف به هفت باد منجیل بوده و شدت ان بقدریست که درختان زیتون را اغلب به یک سمت خم می‌کند. اوایل دهه هفتاد با تصمیم دولت اقدام به خرید و نصب نیروگاه بادی از کشور دانمارک گردید و پس از گذشت چند سال و فراگیری متخصصان داخلی، امروزه پروانه‌های بادی در کشور تولید و در نیروگاه بادی منجیل نصب می‌گردد و این نیروگاه روز بروز بزرگتر و موثرتر می‌گردد.

 

 

پديده فون يا گرم باد گيلان

در تمام طول سال به علت واقع شدن مراكز پرفشار در مناطق سيبري و قطب شمال، جريانات هوا و باد سرد از سمت شمال به استان گيلان مي‌وزد، اما در فصول سرد سال گاهي به علت استقرار مركز كم‌فشار در سطح زمين در منطقه درياي سياه و يا شمال عراق و يا در شرق تركيه، جهت وزش باد تغيير نموده و به صورت غير متعارف از جنوب غربي به سوي گيلان جريان مي‌يابد و پديده فون يا گرم باد گيلان را پديد مي‌آورد. اين بادهاي گرم و خشك از جنوب و جنوب‌ غربي به منطقه گيلان مي‌وزند و دمای رشت را در کمتر از چند ساعت تا ۲۰ درجه افزایش می دهد. این پدیده معمولاً با بارش باران و گاهی برف خاتمه می یابد.

 

 

باد جنوب شرقی، باد جنوب، باد ژیروس، باد غرب، باد شرق، بادنورد

 

شهرستان صومعه سرا از شهرستان‌هایی است که در غرب گیلان

 

این شهرستان همانند سایر شهرستانهای گیلان در مقابل رطوبت زیاد از گرمای متوسط و جریان هوای مطبوع برخوردار بوده و بادهای مختلف الجهت در آن جریان دارند که شدیدترین شان باد گرم زمستانی است که از غرب می‌وزد و ظرف یکی، دو روز رطوبت منطقه را خشک و موجب خسارت شدید کشاورزی و آتش سوزیهای مهیب در شهر و روستاها و یا جنگلها می‌گردد. در فصل بهار و پاییز، وزش باد از جانب دریا بوده که موجب افزایش تراکم بخار در دامنه ارتفاعات غربی و ریزش باران می‌گردد متوسط گرمترین ماه سال تیر و مرداد با (۸/۳۶ و ۴/۳۶) درجه سانتیگراد و متوسط سردترین ماه سال بهمن و اسفند با ۵ و۷ درجه سانتیگراد است و متوسط پرباران‌ترین ماه سال مهر و شهریور با ۱/۱۶۱ و ۵/۱۴۳ میلی متر و کم باران‌ترین ماه سال فروردین و دی با ۴/۶ و ۸/۲۶ میلی متر و میزان بارندگی سالانه ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیمتر می‌باشد. بادهایی که در منطقه می‌بارند عبارت‌اند از: باد جنوب شرقی، باد جنوب، باد ژیروس، باد غرب، باد شرق، بادنورد از شمال شرقی و پر بادترین ماه سال آبان با ۷ متر سرعت و کم بادترین ماه سال تیرماه با ۳ متر سرعت می‌باشد.

 

 

گیله وا باد، گیله وا ستوک، دشت وا، کوه باد و گرمش باد

 

کلاچای یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.

 

کلاچای به علت ساحلی بودن و نزدیکی با دریای خزر و دامنه‌های جنگلی در طول سال همواره دارای آب و هوای نسبتاً معتدل متمایل به سرد و رطوبتی بین ۷۵ تا ۹۵ درصد و بارندگی زیاد و شدید می‌باشد. اصولاً در شهرهای ساحلی شمال میزان بارش به صورت برف بسیار کم بوده ولی اگر برف ببارد بسیار سنگین و خسارت آور است به طوری که باعث شکستن درختان مرکبات و تلخ شدن میوهٔ آن‌ها می‌شود. در منطقهٔ کلاچای ۵ نوع باد معروف از جهات مختلف می‌وزد که عبارتند از: گیله وا باد، گیله وا ستوک، دشت وا، کوه باد و گرمش باد

لوار - شب باد(شوباد) ... استان کرمان

در جنوب شرقی ایران است. شهر کهنوج مرکز شهرستان کهنوج است.

باد‌های گرم کهنوج یا به زبان محلی لوار:

 

فصل وزش این باد تابستان است وبخاطر عبورصحرایی خشک عربستان گرم وسوزان است این بار کمک شایان در رسیدن خرما می‌کند به طوری که فصل وزش این باد فصل خرما پزان می‌گویند لازم به ذکر است این باد برای زراعت‌های تابستانی و همچنین نهال‌ها و دختان تازه کشت زیان اور است.وزش این باد در شب‌های فصول بهار و تابستان است که باد به صورت نسیم خنکی است که با وزش خود سوزش وگرمای تابستان را ازیاد هر کسی خواهد برد آب و هوای این شهر در منطقه گرم و خشک قرار دارد و از دیگر داستانهای فراموش نشدنی این شهرستان و مشهوریت آن وجود شب باد{شوباد} کهنوج می‌باشد و در حال حاضر بر اثر ساخت و ساز و گسترش این شهر وزش شب باد{شوباد} کم شده‌است و در فصل تابستان در جاهای مرتفع این شهر وزش شب باد{شوباد} وجود دارد

کوه باد کلغور ... استان خراسان جنوبی

سه قلعه در محدوده حوضه آبریزکویر نمک واقع شده‌است است ودارای آب وهوای گرم وخشک با زمستانهای سرد می‌باشد.دمای گرمترین ماه سال برابر با ۴۸/۴ درجه سانتیگراد در مرداد ماه وسردترین ماه سال در دیماه برابر ۴/۱ درجه سانتیگراد می‌باشد ودمای روزانه سال بین ۱۶- درجه سانتیگراد تا ۴۴ درجه متغیر است. بارندگی در ماه شهریور صفر و در اسفند ماه با ۳۳ میلیمتر بیشترین است که متوسط بارندگی سالیانه ۱۷۳ میلیمتر را موجب می‌شودورطوبت نسبی هوا در طول اقلیمی ۴۵/۶ درصد گزارش شده‌است. بادهای محلی به نام کوه باد از شمال سیه باد، روز باد وقبله باد (اصطلاحاًکلغور) سه قلعه را در طول سال تحت تاثیر قرار می‌دهند که باد غالب وتاثیر گزار سیه باد است که در زمستان می‌وزد.

 

باد شمال-سیاه باد-«تَش باد» (آتش‌باد)

 

شهرستان قائنات - خضری دشت بیاض مرکز بخش نیمبلوک

 

آب و هوای منطقه به طور معمول گرم و خشک است . گرمترین ماههای سال در این منطقه تیر و مرداد و سردترین آنها دی و بهمن می‌باشد و ماههای یخبندان از اواخر آذر تا اواسط اسفندماه بطول می انجامد . بادهای اصلی منطقه در تابستان بیشتر از شرق به طرف غرب می وزد که به باد شمال معروف است و در زمستان از طرف غرب به شرق از بادهای مدیترانه‌ای که بنام سیاه باد معروف است . میانگین بارش سالانه در این منطقه ۱۷۴ میلی متر می‌باشد که بارش بصورت برف و باران می‌باشدبه پائین دره سرازیر می‌کند، و چون راه قافله‌ها از ته دره عبور می‌کند چندین بار تلفات مالی و جانی هم داده‌است. تنگ خور تقریباً مانند بادگیری برای جناح است، از ساعت ۱۲ ظهر تا نیمه شب بادی مخصوص می‌وزد.در خرداد ماه تا ۱۵ تیر این باد گرم است که به لهجه محلی به آن «تَش باد» (آتش‌باد) گفته می‌شود.از نیمه تیر تا آخر تابستان بادی خنک می‌وزد

تش باد ... استان بوشهر

شهرستان دَیّر یکی از شهرستانهای استان بوشهر

 

اب وهوای منطقه در بیشتر ایام سال گرم ومرطوب در کنار ساحل گرم وخشک در فواصل دور تر از ساحل می با شد. زمستان این شهرستان مشابه هوای بهاری استانهای سردسیر کشور می باشد.

 

در فصل تابستان بادی معروف به باد یکصد و بیست روزه که خشک و سوزان است در منطقه می وزدوبه اصطلاح محلی به ((تش باد)) یا((باد گرم)) معروف است .میزان بارندگی کم وبارندگی‌ها متو سط سالانه ۲۱۵ میلی متر در ماههای آذر تا اسفند می باشد.درجه حرارت درشهرستان دیّر حداکثر میانگین دما ۴۷ درجه سانتی گراد و کمترین معدل حداقل دمای سالانه ۲۲ درجه‌است. در فصل تابستان ودر زمان وزش بادهای گرم ((تش باد)) دما به پنجاه درجه سانتی گراد نیز می رسد. سردترین هوا در اواخر دی و اوایل بهمن و گرمترین زمان در تیر و مرداد ماه است .

روش اندازه گیری شیب با استفاده از باطوم

 

یکی از باطوم‌ها را روی سطح شیب‌ می خوابانیم (دسته پایین سخمه بالا)،

 

 

 

 به آرامی دسته باطوم را از برف جدا می‌کنیم بطوریکه سخمه از جای خود تکان نخورد.

سپس دسته باطوم دوم را به دسته باطوم اول چسبانده و به صورت شاقول آویزان می‌کنیم و با پایین آوردن هر دو دسته تاجاییکه نوک سخمه باطوم دوم به سطح برف برسد را علامت می‌زنیم.

اگر نوک سخمه به محل انتهای دسته باطوم اول برخورد کرد این سطح شیب ۳۰ درجه دارد و اگر بین دسته و نوک سخمه باطوم اول بود رو به بالا، به ازاء هر ۱۰ سانتی‌متر، ۳ درجه از ۳۰درجه کم می‌کنیم و اگر از دسته و سخمه باطوم اول دورتر بود (به سمت پائین) به ازاء هر ۱۰ سانتی‌متر ۳ درجه به ۳۰ درجه اضافه می‌کنیم.

 

 

منبع:

کوه قاف برگرفته از بخش بهمن شناسی طرح درس پیشرفته برف
نوشته مجید درودگر (مربی کوهپیمایی، سنگنوردی، برف و یخ و اسکی کوهستان)

باتشکر از گروه کوهنوردی همت شمیران

آشنایی بیشتر با بهمن

تعریف بهمن : ريزش برف از ارتفاع در كوهستان بعلت سنگين شدن برف و عوامل خارجی ديگر .

عوامل درونی موثر در ايجاد بهمن : شامل خود برف و بستر زير برف می باشد . به عبارتی حجم ؛ جنس و لايه های برف به همراه ميزان شيب و وضعيت بستر در ايجاد بهمن موثر هستند .

عوامل بيرونی موثر در ايجاد بهمن : ميتواند شامل صدا - حيوانات - باد - زلزله - كوهنوردان و ... باشد .

نكات :
اگر حجم برف تازه بين ۱۵ تا ۲۰ سانتيمتر باشد احتمال ريزش بهمن كم است .
اگر حجم برف تازه بين ۲۰ تا ۳۰ سانتيمتر باشد احتمال ريزش وجود دارد !
اگر حجم برف تازه بيش از ۳۰ سانتيمتر باشد ريزش بهمن حتمی است !!

جنس برف : به دو نوع است ؛

۱ - برف خشك و يا پودری كه مشخصات آن سبكی - دارا بودن اكسيژن زياد در درون آن - بارش آن در دمای زير صفر درجه - نچسبيدن به لباس و به سختی در دست گلوله شدن است .

۲ - برف خيس كه مشخصات آن سنگينی - نداشتن اكسيژن زياد - بارش در دمای صفر درجه - چسبيدن به لباس و گتر و راحت گلوله شدن در دست می باشد .

لايه های برف : اگر لايه پودری روی لايه يخ زده فشرده باشد بهمن حتمی است و اگر لايه های يخ زده و فشرده روی هم باشند احتمال وقوع بهمن بسيار كم است .

عوامل تاثير گذار در برف : در دمای كم، برف يخ می زند؛ پس هر چه دما پايين تر و هوا سردتر باشد احتمال ريزش بهمن كم تر است . باد باعث انباشته شدن برف و ريزش آن می شود ؛ پس افزايش وزش باد برابر با افزايش خطر بهمن است . در ارتفاع بالا برف آب نمی شود و حجم برف زياد می شود پس احتمال بهمن بيشتر است .

شيب بستر : در شيب ۲۳ تا ۶۰ درجه احتمال بهمن زياد است و در شيب های بيشتر و كمتر از اين مقدار احتمال ريزش بهمن بسيار كم است . بيشترين بهمن ها در شيب ۳۰ تا ۴۵ درجه رخ داده است .
همچنين در شيب های محدب خطر بيشتر از شيب های مقعر يا فرو رفته است . در شيب محدب سرعت بهمن هر لحظه بيشتر می شود و در شيب مقعر بالعكس .

وضعيت بستر : اگر بستر زير برف يكنواخت باشد احتمال ريزش بهمن زياد می شود و هر چه يكنواختی آن كمتر باشد و موانعی مانند سنگ و بوته و درخت در آن باشد احتمال ريزش بهمن كم می شود .

محدوده بهمن : معمولاً به دور از يال ها و خط الراس ها است و بيشتر بطرف مركز خط القعرهای كوه است يعنی فرو رفتگی بين دو يال و زير خط الراس . و از بالا به پايين شامل سه بخش تاج بهمن - مسير بهمن و انتهای بهمن می باشد .

سرعت بهمن: سرعت بهمن برف آبكی 55 تا 70 كيلومتر در ساعت، سرعت بهمن برف خشك 110 تا 140 كيلومتر در ساعت و سرعت بهمن برف ‌پودری 220 تا 290 كيلومتر در ساعت می باشد. همچنين، نيروی فشار حاصل از بهمن می تواند به 20 تن برسد.

انواع بهمن :
۱ - بهمن خيس : به شكل تكه های شكسته شده برفی حركت می كند . مانند بهمن نقاب های برفي .
۲ - بهمن پودری يا خشك : سرعت زيادی دارد و نيازی به تحريك خارجی نداشته و بعلت وزن خودش فرو می ريزد و با ورود به مجاری تنفسی باعث مرگ فرد بهمن زده می شود .

با استفاده از آمار، كسانی كه دچار بهمن شده‌اند، تعيين كرده‌اند كه با گذشت زمان احتمال زنده ماندن بهمن‌زده چقدر است. شخص مدفون در زير يك متر برف با گذشت زمان شانس زنده ماندنش به سرعت كاهش می‌يابد.

به طور كلی می‌توان گفت كه با گذشتن هر يك ساعت، شانس زنده ماندن نصف می‌شود.

در ساعت اول، شانس زنده ماندن بهمن‌زده حدود 45 درصد است. در ساعت دوم شانس او به 28 درصد، در ساعت سوم به 18 درصد و در ساعت چهارم به 10 درصد كاهش می‌يابد. به عبارت ديگر، از ساعت چهارم به بعد، تنها يك نفر از 10 نفر را می‌توان از زير بهمن زنده خارج كرد. در ضمن اين نكته نيز قابل ذكر است كه در همان لحظات اول اکثر افراد در اثر ضربه و فشار بهمن و اصابت به صخره و سقوط از بلندی و از اين قبيل صدمات، جان خود را از دست می‌دهند.

بهمن‌زده هر قدر در عمق كمتری مدفون شده باشد، شانس بيشتری برای زنده ماندن دارد به همين خاطر است كه توصيه می‌كنند با شنا يا پرش كردن، سعی كنيد روی سطح بهمن باقی بمانيد.

برداشت از نشاط کوهستان - انجمن پزشکی کوهستان ایران - دکتر حمید مساعدیان

نگاهی کوتاه به فرو دمایی یا هیپوترمیا

 

 

• فرودمایی از عوامل مهم مرگ و میر در کوهنوردان است ودر بسیاری از حوادث کوهنوردی یا نقش اصلی را دارد یا عامل بسیار مهمی است
• سرما باعث بروز دو اسیب جدی در بدن میشود:یکی کاهش عمومی دمای بدن که به ان فرودمایی یا هیپوترمیا میگویند و دیگری اسیب موضعی به قسمتی از بدن است که ان را یخ زدگی یا فروست بایت می نامیم
• به فرو افتادن دمای بدن به زیر ۳۵ درجه سانتی گراد فرودمایی میگوییم.که بر اساس درجه حرارت بدن مصدوم به سه قسمت تقسیم میشود:خفیف(۳۵ تا ۳۲ درجه) متوسط(۳۲تا ۲۸ درجه) شدید (کمتر از ۲۸ درجه سانتی گراد)
• عوامل موثر در ایجاد فرودمایی عبارتند از:عوامل اصلی (آب ـ باد ـ سرما)که ترکیب این سه عامل را مثلث فرودمایی می نامیم و عوامل فرعی (ضغف و خستگی ـ گرسنگی ـ استرس و بی خوابی و.....)
• افراد پیر و کودکان و بیماران به خصوص بیماران قلبی و مصرف کنندگان داروها و سموم نسبت به فرودمایی حساس ترند
• علائم و نشانه های فرودمایی بر اساس شدت ان متفاوت است و از لرزش غیر قابل کنترل اندامهاشروع و به اختلال حرکات ماهیچه ها و ناتوانی در راه رفتن و در صورت عدم درمان به کما و مرگ منتهی میشود
• تشخیص فرودمایی و شدت ان بر اساس علائم بیمار و شرایط محیطی صورت میگیرد و معمولا استفاده از دماسنج در محل مقدور نیست
• درمان فرودمایی سه اصل دارد ۱-از بین بردن مثلث فرودمایی (پناه دهید ـ خشک کنید ـ گرم کنید) ۲-گرم کردن مصدوم از راههای داخلی و خارجی ۳-برخورد ارام و سنجیده با مصدوم
• در بیماران نا هوشیار ابتدا علائم حیاتی را چک کنید و در صورت لزوم عملیات احیا را با گرم کردن مصدوم شروع کنید
• گرم کردن را بعد از بهبودی نیز ادامه دهید وگرنه مصدوم دچار فرودمایی مجدد میشود که بسیار خطرناک تر است
• همان قدر که درمان فرودمایی سخت است پیشگیری از ان اسانتر است مهم این است که قبل از بروز علائم و وخامت اوضاع به فکر ان باشید
• اصول پیشگیری عبارتند از کنترل اضلاع مثلث(رطوبت-باد-سرما)جلوگیری از تکمیل مثلث و کنترل عوامل فرعی
• برای کنترل رطوبت باید منابع اب (تعریق-اب و باران-برف)را کنترل کرد.کنترل تعریق با استفاده از لباس مناسب و لایه لایه و استراحت مناسب و به جا میسر خواهد بود
• برای کنترل باد استفاده از پوشاک مخصوص ضروری است
• برای کنترل سرما باید راههای مبادله حرارت (تشعشع -رسانایی -تبخیر -همرفت و تنفس )را کنترل کرد
• کنترل عوامل فرعی در پیشگیری از فرودمایی به ویژه ایجاد انواع شدید ان بسیار موثر است.
   
• با تشکراز وبلاگ قزلکوه و آقای دکتر فرید عباسی دزفولی

هم هوایی...آسپیرین و زخم معده

آیا استفاده از آسپیرین در ارتفاع بالا به منظور رقیق کردن خون و عملکرد بهتر قلب مجاز است؟

بر اساس تحقیقات بعمل آمده آسپیرین اثرات بسیار مفیدی بر بدن انسان دارد و امروزه بعد از 100 سال از کشف آن هنوز به اثرات مفیدتر و فواید آن بیشتر پی می برند. ولی آیا آسپیرین در ورزش کوهنوردی در ارتفاعات بالا برای بهبود عملکرد قلب و عروق چنین تاثیرات مثبتی نیز دارد؟

آسپیرین به اصطلاح رقیق کننده خون است، البته اصطلاح صحیح آن به تاخیر اندازنده لخته شدن خون است ولی بین عوام مردم اینگونه معرفی شده که رقیق کننده خون است و برای رقیق کردن خون هیچ چیز جای مایعات چه بصورت تزریقی و چه آشامیدنی را نمی گیرد و این باور باید در بین کوهنوردان بوجود آید که تنها رقیق کننده خون که می تواند پبشگیری کننده از یخ زدگی اندامها و گرمازدگی و تشدید ارتفاع گرفتگی باشد همانا مصرف کافی مایعات است( بهر نوع ممکن که می توان مصرف کرد چه آشامیدنی و چه تزریقی).

در علم پزشکی با توجه به فواید بسیار قرص آسپیرین ثابت گردیده که این قرص برای افرادی که مشکلات قلبی عروقی دارند بسیار مفید است و برای افرادی که در زمینه بیماریهای قلبی عروقی مشکلی ندارند تاثیری ندارد.

ضمنا مصرف آسپیرین عوارضی هم دارد و آن تاثیر روی معده و ایجاد زخم معده است که بسیاری از افراد از این عارضه قرص آسپیرین بی اطلاع ند و بصورت خودسر از این قرص استفاده می کنند و از عوارض آن غافل اند.

پژوهشگران می گویند کسانی که بیماری های جدی قلبی و عروقی ندارند، نباید برای جلوگیری از حمله قلبی و سکته مغزی آسپرین مصرف کنند. مصرف آسپرین می تواند موجب خونریزی جدی داخلی شود و همچنین مانع مرگ های ناشی از بیماری های قلبی و عروقی نیز نمی شود.

استفاده از آسپرین با دوز پایین در کسانی که دارای بیماری های قلبی و عروقی هستند و دچار سکته قلبی یا مغزی شده اند برای جلوگیری از تشدید این بیماری ها توصیه می شود.

نتیجه مطالعاتی که بر روی 95 هزار بیمار در انگلستان در سالهای 2005 تا 2010 صورت گرفته از این توصیه به دلیل عارضه جدی خونریزی معده حمایت نمی کند.

 

به خصوص که تاثیر مصرف آسپیرین حتی برای آنان که تجویز می شود در جلوگیری از مرگ بیماران چندان قابل توجه نیست.

انجمن پزشکی کوهستان ایران به کوهنوردان توصیه می کند که قبل از مشورت با پزشک خود، آسپرین را به طور روزانه و خودسر مصرف نکنند. (بهترین راه برای کاهش خطر بیماری قلبی همانا ورزش کردن بخصوص ورزش کوهنوردی، سیگار نکشیدن، مصرف غذاهایی که چربی اشباع شده اش کم است، خوردن میوه و سبزیجات است.

بنابر این مصرف بی رویه قرص آسپیرین چه برای کوهنوردان و چه افراد عادی بهیچوجه سفارش نشده و حداقل اینکه اگر عوارضی نداشته باشد فوایدی نیز ندارد و فقط برای افرادی که بیماریهای قلبی عروقی دارند سفارش گردیده است.

سنگ قبر اُرُس

یکی از راه های قله توچال مسیر پس قلعه است که با پیمودن حدود نیم ساعت در راه، بالاتر از آبادی پس قلعه به دو راهی اوسون می رسیم. سمت راست به آبشار دوقلو و پناهگاه شیرپلا و دست چپ به هتل اوسون و دره اوسون راه پیدا می كنه.هر دو راه اگر ادامه یابد به پناهگاه شیرپلا ،سیاه سنگ و پناهگاه امیری و بلاخره به قله توچال منتهی می گردد.

در راه اوسون بالاتر از بند سنگی «نودگیله» در مرتفع ترین نقطه دره اوسون سنگ بزرگی از جنس گرانیت قراردارد. جنس سنگ کوه توچال بطور عمده گرانیت است ، که از سنگ های سخت بشمار می رود و از گزند باد و باران و تابش آفتاب، دیر آسیب می بیند بر این سنگ نوشته ای بخط فرانسه بدین معنا نقر شده است:

هنگام وبا کنت دوسارتیژ و فرانسویان مقیم تهران در این دره سنگلاخ و کنار چشمه های پرجوش و خروش دور از بلا اردو زدند20اوت1840
ژنرال بارتلمی سمینو
ژ.پ.فریه صاحب منصب سوار
ه.ویدال
ب.نیکلا
د.ژاکه
نزدیک اردوگاه فرانسویان گوری است، که بر آن نوشته شده
اینجا آ.آنتو نلی دوماچرتا که از بیماری وبا در گذشته است،به خاک سپرده شد.در اوت1846میلادی
و کف گودال نزدیک آن سنگ،قبر دیگری با نوشته به خط فارسی قرار دارد،که تاریخ1262قمری برآن حک شده است
این سنگ را سر قبر ارس می خوانند،و در میان کوهنوردان شهرتی دارد.نامدارترین آن گروه و فرمانده اردو سمینو بود،که شرح کوتاهی از زندگی این سردارفرانسوی ایتالیایی الاصل می آوریم
آمبروا سمینو ژنرال قنسول ایتالیا پیش از انقلاب در فرانسه بود.این افسر ایتالیایی در فرانسه ماند و با دختری فرانسوی ازدواج کرد
از این وصلت در سال1776میلادی پسری چشم به جهان گشود،که نامش را بارتلمی نهادند.بعد ها بارتلمی هم مانند پدر، لباس نظام پوشید، و به قشون ناپلئون پیوست.بارتلمی با دختر یکی از صاحب منصبان فرانسوی ازدواج کرد،ولی با شکست ناپلئون و تبعید وی، بارتلمی نیز باتفاق خانواده از فرانسه خارج شد و به یونان رفت،و از آنجا به روسیه و بعد به ایران آمد
در ایران به قشون عباس میرزا که در مواجهه با لشکر جرار روس دچار مشکل شده بود،و به اصلاح قشون نیاز داشت، کمک کرد. افسر سابق سپاه ناپلئون در جنگ های اول و دوم هرات هم شرکت جست،ودر کنار سپاه ایران قرار گرفت.وی در دوران سلطنت فتحعلی شاه(نایب سلطنتی عباس میرزا) ،محمد شاه و ناصرالدین شاه منشا خدماتی بود.پس از در گذشت این ژنرال، دولت ناصری به پاس خدمات وی پسرش کلنل نیکلا سمینو را که آنزمان خارج از ایران بود، به کشور خواست و در امور پست و تلگراف و گمرک وارد کرد
نیکلا در سال1270قمری به دین اسلام گروید، و زن فرانسوی خود را طلاق داد،و با دختری از خانواده قراگوزلو وصلت نمود،و صاحب فرزندانی شد.نصرت الله سمینو یکی از فرزندان ایشان است،که منوچهر ستوده می نویسد؛بخشی از این مطالب را وی برایش بیان داشته است

جهت یابی های مورد استفاده در شب و روز

   از آنجایی که ما در کشوری اسلامی زندگی میکنیم بسیاری از رویدادهای اطراف از باورهای مذهبی شکل گرفته اند. در کشورهای اسلامی منجمله ایران قبله اهمیت زیادی دارد و برخی اماکن با توجه به جهت قبله ساخته میشوند.
به طور مثال محراب مساجد به سمت قبله است و یا در قبرستان ها،مرده را در قبر روی دست راست-به سمت قبله  میخوابانند .پس اگر طوری قرار بگیریم که بتوانیم نوشته های سنگ را  بخوانیم  سمت چپمان قبله (حدودا جنوب غربی) است. همینطور معمولا دستشویی ها را عمود بر قبله میسازند –البته باید توجه داشت این روش خیلی مورد اطمینان نیست!

با استفاد از نشانه های طبیعی هم میتوان به طور تقریبی جهت یابی کرد.
از آنجایی که باد، باران و آفتاب تاثیر زیادی روی رشد گیاهان و درختان دارد گاهی باعث بوجود آمدن خصوصیات مشترکی در بین آنها میشود که با استفاده از آن میتوان جهت یابی کرد.

به طور مثال سمت شمالی درختان و تخته سنگها ،گلسنگ و خزه بیشتری دارد که بیشتر آنها سبز یا طوسی است.و از آنجایی که سمت شمالی درختان در معرض آفتاب کمتری قرار دارد شاخ و برگش هم کمتر است.

اگر جایی باشیم که کنده ی درخت بریده شده وجود داشته باشد می توان بکمک حلقه های سنی درخت جهت یابی کرد؛ بطوریکه آن سمت از درخت که حلقه های سنی آن تداخل بیشتری با هم دارند شمال را نشان می دهد .
اگر مقطع درخت بريده‌شده‌اى را نگاه کنيد، تعدادى دواير هم مرکز را مشاهده خواهيد کرد. که هر يک از آنها نشان يکسال عمر درخت ميباشد. درختى که بطور دائم آفتاب به تنه‌اش بتابد، دايره‌هاى نشاندهنده عمر آن درخت در يک سمت به هم نزديکتر شده و در سمت ديگر از هم دور خواهند بود. سمتى که دوايرش از هم دورتر هستند، سمت جنوب است (بعلت تابش زياد آفتاب و رشد بيشتر آن) و سمتى که دوايرش بهم نزديکتر‌ند‌، سمت شمال ميباشد. لازم به ياد‌آورى است که در نيمکره جنوبى سمت‌ها عکس اين وضعيت خواهد بود.

در هوای برفی آن طرف از اجسام که برف بیشتری در آن سمت جمع شده است شمال را نشان میدهد لازم به توضیح است که جمع شدن برف بیشتر در یک نقطه می تواند در اثر توپوگرافی)  پستيها و بلنديهاي سطح( زمین باشد لذا این روش ,روش چندان مناسبی در جهت یابی نیست.
روشهای طبیعی زیادی برای جهت یابی وجود دارد از جمله جهت باد غالب منطقه،به کمک  حیوانات و حشرات،بو ها و صدا ها که با توجه به نوع منطقه متغیر است که کاربرد  کمتری دارد.

جهت یابی با هلال ماه

    این نوع جهت یابی چندان دقیق نیست و تنها مواقعی میتوان از آن استفاده کرد که هلال ماه در آسمان باشد اما به عنوان راهنمایی تقریبی مورد استفاده است. اگر خطی فرضی از بالای هلال به پایین آن وصل کنیم و ادامه دهیم در نیمه اول ماه قمری شکل Pودر نیمه دوم آن به شکل qخواهد شد.حال اگر این خط فرضی را تا زمین ادامه دهیم ،تقاطع این خط با افق ،نقطه جنوب را نشان میدهد.
همینطور در ماه کامل ، میتوان با توجه به حرکت شرقی-غربی ش جهت تقریبی را مشخص نمود.

جهت یاب های دیگری هم در شب کاربرد دارد که میتوان به توده عظیمی از ستارگان در  نوار راه شیری در آسمان صاف تابستان(-قسمت پهنتر نوار- از جنوب غربی به شمال شرقی -قسمت باریکتر آن–) ویا بوسیله دم خوشه پروین (سمت مشرق )و یا دم صورت فلکی بادبادکی(سمت جنوب) را نشان میدهد اشاره داشت.

جهت یابی در طول روز توسط ستاره قطبی

یکی از بهترین و دقیق ترین روشی که میتوان شمال جغرافیایی را مشخص کرد استفاده از ستاره قطبی است که تنها حدود 0.7درجه با شمال واقعی اختلاف دارد.
بر خلاف  تصور برخی مردم که ستاره قطبی را پرنور ترین ستاره آسمان شب میدانند باید اینگونه  گفت که چنین نیست و برای پیدا کردن آن در آسمان باید از یک سری شاخص دیگر(در اینجا منظور استفاده از صورت های فلکی همسایه اش است) کمک گرفت.

-    به وسیله مجموعه ستارگان(صورت فلکی) دب اکبر:

صورت فلکی دب اکبر شامل هفت ستاره است که به شکل ملاقه ای بزرگ  کنار هم قرار گرفته اند.چهار ستاره آن تشکیل یک ذوزنقه را می دهند و سه ستاره دیگر مانند یک دنباله یا دسته در ادامه آن قرار گرفته است.حال اگر فاصله دو ستاره نوک این ملاقه را 5برابر کنیم و ادامه دهیم به ستاره قطبی میرسیم که خود عضو صورت فلکی دب اصغر است.

-    به وسیله مجموعه ستارگان ذات الکرسی:

این صورت فلکی شامل 5ستاره است که به شکلW ویا M   قرار گرفته اند.اگر ستاره وسط W(راس زاویه وسطی ) را ه برابر فاصله آن نسبت به ستاره های اطرافش ادمه دهیم به ستاره قطبی میرسیم.

 
*این دو صورت فلکی در نیمکره شمالی تقریبا هیچ گاه غروب نمیکند.
*ستاره قطبی در استوا روی افق و قطب شمال تقریبا بالای سر دیده میشود .بالاتر از عرض 70درجه شمالی عملا نمیتوان با ستاره قطبی شمال را پیدا کرد.

جهت یابی در طول روز با ساعت عقربه دار

اگر ساعت مچی عقربه دار را در کف دست به حالت افقی نگه داریم طوریکه عقربه ساعت شما به طرف خورشید اشاره کند در این حالت نیمساز زاویه ای که بین عقربه ساعت شما و عدد 12 تشکیل شده جهت جنوب را نشان  می دهد این که گفته می شود عقربه ساعت به طرف خورشید اشاره کند یعنی اینکه اگر چوب کبریتی را در مرکز ساعت قرار دهیم سایه آن موازی با سایه عقربه و برعکس آن باشد یا اینکه سایه عقربه ساعت شمار درست در زیر آن قرار بگیرد یا اگر چوبی ده ،پانزده سانتی متری را در زمین به صورت عمودی قرار دهیم ساعت طوری روی زمین قرار گرفته باشد که عقربه ساعت شمارش موازی با سایه چوب باشد.
دلیل این که زاویه بین عقربه و ساعت 12 را نصف می کنیم این است که وقتی زمین یک دور به دور خورشید می گردد ساعت ما دو دور کامل چرخیده ،این روش وقتی صحیح است که ساعت مورد نظر درست تنظیم شده باشد یعنی اگر در بهار و تابستان ساعتها را یک ساعت به جلو می بریم باید اوّل آن را تصحیح کنیم سپس این عمل را انجام دهیم ،هم چنین در همه سطح کشور ساعت یکسانی وجود ندارد مثلاً در ایران حدود یک ساعت متغیر است.
ساعت صحیح هر مکانی در واقع همان ساعتی است که در هنگام ظهر نجومی ساعت 12 را نشان دهد در واقع برای تعیین دقیق جهت های جغرافیایی ساعت با ید طوری تنظیم شده باشد که هنگام ظهر جنوبی ساعت 12 را نشان بدهد. روش ساعت مچی تا 24 درجه امکان خطا دارد ، برای دقت بیشتر باید از آن در عرض جغرافیایی 40 تا 60 درجه استفاده کرد ،هر چند در عرض جغرافیایی 5/23 تا 5/66 نتیجه قابل قبولی می دهد. هر قدر زمان به کار بردن روش به ظهر نزدیک تر باشد دقت آن بیشتر است .
* کشور ما دارای عرض جغرافیایی 36 تا 39 درجه می باشد.

جهت یابی در طول روز با خورشید

 از زمانی که انسان شروع به شناخت دنیای اطرافش کرد با پدیده هایی همچون روز، شب،فصل ها و... آشنا شد تا با کمک آنها بتواند زمان درست برداشت محصول، ذخیره آذوقه ، جهت یابی مسیر و... را به درستی انجام دهد.
یافتن جهت های جغرافیایی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. به طور مثال هنگامی که در جنگل، کوهستان و... راه را گم کرده ایم(هنر زنده ماندن در طبیعت) و یا حتی برای فهمیدن ساعت ،جهت یابی لازم است.بهترین و دقیقترین روش برای تعیین جهت و مکان یابی ، استفاده از GPS و  قطب نما می باشد اما همیشه این ابزار، یا در دسترس نیست و یا احتمال خرابی آنها وجود دارد.در این مقاله میخواهیم  به نحوه جهت یابی در شرایط طبیعی بدون استفاده از قطب نما اشاره ای داشته باشیم.
*بیشتر روش های ذکر شده ،در نیمکره شمالی کاربرد دارد و اغلب روش استفاده آن در نیمکره جنوبی معکوس میباشد.
یکی از روشها، ساختن قطب نمای مغناطیسی است.ابتدا سوزنی را به وسیله آهنربا (یا حتی چاقو) به روش القایی و یا مالش نخی ابریشمی یا پنبه ای (دقت کنید که مالش فقط از یک سو انجام شود)بر روی آن،مغناطیسی میشود.حتی میتوان آن را در یک جهت میان موهای سر خود بکشید که احتمالا کمی هم چرب میشود! حال سوزن را روی یک برگ قرار داده و آن را به آرامی روی  سطح آب راکدی بگذارید(اگر سوزن چرب شده باشد،سوزن خود، بر روی آب شناور میماند) مشاهده میکنید که سوزن به سمت شمال-جنوب میچرخد.
-    برای مغناطیسی کردن سوزن، حتی میتوان سیمی را به دور سوزن پیچاند و برای چند دقیقه سر سیم را به ته باتری متصل کرد.سوزن شما مغناطیسی شده...!
احتمال استفاده این روش بسیار کم است ولی انجام این کار سرگرم کننده است.

به طور کلی جهت یابی را به سه  دسته عمده میتوان تقسیم  کرد.جهت یابی در شب، روز و جهت یابی قابل استفاده در هر دو وضعیت.
جهت یابی در روز
جهت یابی به وسیله خورشید :
    خورشید تقریباً از شرق طلوع و در غرب غروب می کند.این را همه می دانند ولی این مطلب فقط در اوائل بهار و پائیز صحیح است و  در زمانهای دیگر محل طلوع و غروب خورشید نسبت به شرق و غرب مقداری انحراف دارد. در تابستان شمالی تر از شرق و غرب و در زمستان جنوبی تر از شرق و غرب است.در اوایل تابستان و زمستان محل طلوع و غروب خورشید حداقل 5/23 درجه با محل دقیق شرق و غرب اختلاف دارد (به دلیل اختلاف مداری زمین با همین زاویه)که این میزان اصلاً قابل چشم پوشی نیست.از این رو این روش نسبتاً غیر دقیق است ،تنها جایی که همیشه خورشید از شرق طلوع ودر غرب غروب میکند استواست. در نیمکره شمالی در هنگام ظهر نجومی خورشید دقیقاً در جهت جنوب است و سایه اجسام رو به شمال می افتد. ظهر نجومی در موقعیت جغرافیایی شما هنگامی است که خورشید به بالاترین نقطه خود در آسمان می رسد.در این هنگام سایه شاخص به حداقل خود می رسد و پس از آن دوباره افزایش میابد. حرکت خورشید از شرق به غرب می باشد و این نیز می تواند روشی جهت یافتن جهت های جغرافیایی باشد.


جهت یابی با شاخص:
   چوب و یا میله نسبتاً صافی به طول نیم یا یک متررا به صورت عمودی در زمین صاف قرار دهید. نوک سایه شاخص را روی زمین علامت گذاری می کنیم، 10 تا 20 دقیقه بعد نوک سایه چند سانتی متر جابجا شده است محل جدید آن را علامت گذاری می کنیم ،از آنجا که جهت حرکت ظاهری خورشید در آسمان از شرق به غرب است جهت حرکت سایه اش در روی زمین از غرب به شرق می باشد ( در نیمکره شمالی  سایه ها ساعت گَرد است) ،اگر دو نقطه علامت گذاری شده را به هم وصل کنیم جهت شرق و غرب را مشخص می کنیم. نقطه اوّل غرب و نقطه دوّم شرق می باشد. حال اگر طوری بایستیم که پای چپ ما روی نقطه اوّل و پای راستمان روی نقطه دوّم باشد روبرویمان شمال و پشت سرمان جنوب است

*در شبهای مهتابی می توان از این روش استفاده کرد ،به جای خورشید از ماه استفاده می کنیم و در عرض جغرافیایی بالاتر از ْ60 روش فوق توصیه نمی شود.

مهارت های روانشناسانه در کوه نوردی

کوه نوردی به واقع ورزشی ذهنی می باشد و هدف این مقاله نشان دادن برخی مهارت های روانی است که به یاری آنها قادر خواهید بود ایمن تر و با لذت بیشتر کوه نوردی کنید.

این مهارتها عبارتند از:

·         کنترل اضطراب

·         اعتماد به نفس

·         تمرکز حواس

·         حل مشکلات

همانند مهارت های جسمانی; مهارت های روانی نیز قابل یادگیری هستند و بعضی افراد آنها را ساده تر از دیگران می آموزند.

مهارت های کنترل اضطراب
همه کوه نوردان تاثیرات منفی اضطراب را در مراحلی از کوه نوردی تجربه کرده اند و به سهولت می توانند نمونه هایی از این تاثیرات منفی را به یاد آورند. این تاثیرات طیفی از حالت های دلشوره (ناشی از خستگی) تا واهمه از رفتن به مسیری را در بر می گیرد که کاملا در حد توانایی های کوه نورد قرار دارد. اما اگر بتوان برخود مسلط شد اضطراب جنبه های فایده مند بسیاری هم در بر دارد.


علایم اضطراب معمولا به دو شکل نمود پیدا می کند:
نگرانی
برانگیختگی روحی

اساسا نگرانی پندار ها یا تصوراتی از ناکامی یا سقوط را در بر می گیرد حال آنکه بر انگیختگی روحی بخشی از ساز و کار طبیعی دفاع بدن به شمار می رود. واکنش شناخته شده ” بجنگ یا مغلوب می شوی ” .


علایم بر انگیختگی روحی شامل موارد ذیل است:
افزایش آدرنالین
خشکی دهان
عرق نشستن بر کف دست ها
نیاز به دفع ادرار

این علایم به خودی خود بد نیستند برای مثال: افزایش آدرنالین ضربان قلب را افزایش می دهد. در نتیجه اکسیژن بیشتری به بافت های عضلانی می رسد که به آن نیاز می باشد. افزایش عرق بر روی منافذ پوست نیز احتمال پارگی پوست را کاهش می دهد و دفع ادرار، وزنی را که با خود حمل می کنید پایین می آورد.
از سویی دیگر بالا رفتن میزان آدرنالین باعث کشیدگی عضلات هم می شود. از این روست که گاه کوه نوردان مضطرب دچار گرفتگی عضلات می شوند.

نگرانی نیز درست به همین صورت ممکن است دو جنبه مفید و نامفید داشته باشد. برای مثال: نگرانی منبع ارزشمند به تحرک افتادن است. نه فقط برای صعودی بهتر بلکه مهم تر از آن برای تمرکز بیشتر و صعود محتاطانه تر.
عدم وجود احساس نگرانی چه بسا یکی از دلایل اصلی وقوع سوانح بیشتر در مسیرهای ساده نسبت به مسیر های دشوار است.

این موضوع به خصوص در منطقه آلپ و دیگر مناطق کوهستانی بزرگ مشاهده می شود که حوادث بیشتر به هنگام فرود پیش می آیند تا زمان صعود.
از سوی دیگر نگرانی مهار نشده می تواند مایه برآشفتگی بسیار گردد که در بهترین حالت باعث تردید، درنگ و بی مسئولیتی می شود و در بدترین حالت به بروز اشتباهات و سوانح جدی منجر می گردد.


کلید حل همه این حالت ها چه بسا خیلی آشکار باشد. اگر بخواهید از اضطراب به نحوی مفید بهره برداری کنید یا دست کم به طوری با آن بسازید که بتوانید به مسیرتان ادامه دهید باید قادر باشید که هم نگرانی و هم عناصر روحی ناشی از آن را کنترل کنید.
راهبردهای بسیار متفاوتی برای کسب آرامش وجود دارد که قابل یادگیری هم هستند. اما برای دستیابی به هدف خود آنها را به دو گروه تقسیم می کنیم:
۱. راهبرد های آرامش بدنی
۲. راهبردهای آرامش ذهنی

بسیاری از کوه نوردان بسیار توانا این مهارت ها را خود به خود در جریان کوه نوردی می آموزند. اما جای تردید نیست که اکثر کوه نوردان در مراتب مهارتی گوناگون از دنبال کردن یک دوره رسمی برای تمرین آرامش باید بهره بگیرند.

در مورد سنگ نوردان بلافاصله دو راهبرد کسب آرامش به ذهن متبادر می شود که توانایی های زیادی هم برای آنها فراهم می آورد.

” آرامش عضلانی پیش رونده ” (Progressive Musular Relaxation)
نخستین بار به عنوان مهارتی ابداع شد تا افراد به کمک آن بتوانند کنترل دقیق هر یک از گروه های عضلانی را در بدن خود به دست آورند.
این مهارت به هنگام سنگ نوردی هم تاثیر مثبتی بر حرکات می گذارد به این صورت که می توان تنش های ناخواسته را از یک گروه معین عضلات ” به آرامی دور کرد ” و در نتیجه به صرفه جویی در انرژی دست یافت.


تکنیک دیگر که به نظر می رسد برای کوه نوردان توان زیادی به ارمغان آورد آرامش ناشی از تمرکز فکر است. البته روش های مختلفی برای رسیدن به تمرکز فکری (مدیتیشن) وجود دارد اما همه آنها از طریق کند کردن متابولیسم (سوخت و ساز) بدن و مشغول کردن فکر به چیز های ساده و بی ضرر عمل می کنند تا فکر را آرامش دهند.

آرامش ذهنی طبیعتا به فن دیگری منتهی می شود که تمرکز نام دارد و در مواقعی که در معرض لغزش قرار دارید برای به دست آوردن دوباره کنترل خود فوق العاده مفید است. برای مثال: در مواقعی که تلاش می کنید به گیره انتهایی مسیر چنگ اندازید!

تمرین های زیر می تواند در این زمینه سود مند باشد ...

۱. چند دقیقه آرام بگیرید و توجه خود را به هر دم و بازدم معطوف دارید . آرام و آسان با استفاده از پرده دیافراگم نفس بکشید . ببینید با هر بازدم چقدر احساس راحتی می کنید .
۲. سپس توجه خود را متوجه بدنتان سازید و به آرامی آن را از پائین تا بالا برانداز کنید ; از پاهای خود شروع کنید ; به ماهیچه ساق پا ; رانها ; باسن ; شکم; گردن و سر و صورت خود نگاه کنید . آنگاه چشم خود را برگردانید و به شانه ها ; بازوها و در آخر ساعد و کف دستانتان نظر اندازید . همانطور که بدن خود را برانداز می کنید از جائی که دچار تنش است یاد داشت ذهنی بردارید . سعی نکنید محل فشار را تغییر دهید ; فقط متوجه آن باشید . می بینید که در موقع انجام این کار بدنتان به آرامش می رسد .
۳. پس از چند دقیقه ; با ۵ یا ۶ نفس عمیق خود را به حالت آمادگی حرکت برگردانید . بعد از نفس ششم بدن خود را بالا بکشید و صعود کنید .

بالاخره اگر می خواهید مهارتهای کسب آرامش را بیاموزید بکوشید یک دوره آموزشی یا نوار آموزشی را انتخاب کنید که فردی کار آزموده مربی آن است ; چرا که یک برنامه آموزشی خوب باید حاوی شماری از فنون مراقبتی مهم باشد .

اعتماد به نفس
شاید بهترین پادزهر در مقابل اضطراب شدید اعتماد به نفس باشد . اعتماد به نفس زمانی که دچار اضطراب شده اید نمی تواند در غلبه بر ان به شما کمک کند ; اما در ابتدای کار احتمال مضطرب شدن شما را کاهش می دهد . هرچند که اعتماد به نفس افراد از موقعیتی به موقعیت دیگر تغییر می کند ; اما در هر یک از آن موقعیت ها نسبتا ثابت می ماند . برای مثال بعضی از افراد وقتی که در حالت معلق بودن به خوبی حمایت می شوند اعتماد به نفس خوبی دارند ; اما وقتی روی دیواره ای با حمایت ضعیف قرار دارند از اعتماد به نفس شان کاسته می شود ; در حالیکه برای برخی دیگر عکس این شرایط مصداق دارد .
به هر حال ; مردان ” دیواره ” معمولا در مقابله با یک وضعیت معلق جدی به ضعف اعتماد به نفس دچار می شوند و احساس آنها نسبت به سهولت صعود یک دیواره ; هر قدر دشوار باشد ; تغییری در این وضعیت ایجاد نمی کند . مهارتهای روحی همانند مهارتهای جسمانی به شرایطی که آنها را آموخته ایم وابسته هستند . جنبه دیگر از خصلت نسبتا با دوام اعتماد به نفس آگاهی به این است که یک شبه نمی توان به آن دست یافت . حصول اعتماد به نفس به سخت کوشی و برنامه ریزی زیادی نیاز دارد . متاسفانه از دست دادن اعتماد به نفس به کوشش و برنامه ریزی زیادی وابسته نیست !!
تجربه قبلی تاثیر قدرتمندی بر اعتماد به نفس دارد . در نتیجه ; بهترین راه برای افزایش اعتماد به نفس در مسیری ” دشوار” آن است که برنامه خود را در مسیر های ” آسانتر ” که شکل مشابهی دارند آغاز کنیم . این مسیرها باید در آغاز ساده باشند و به تدریج دشوارتر شوند . از آنجا که شرایط آب و هوائی ممکن است با برنامه ما همراهی نکند ; باید در برنامه خود تغییرات رطوبت هوا را هم منظور کنید و هر تمرین مهارتی و بدنی که با آن تناسب دارد انجام دهید . شاید مهمترین موضوع در زمینه تعیین هدف برای خود آن باشد که هدفها ارزشمند و واقع گرایانه تعیین گردند . به خاطر داشته باشید زمانی که در خانه نشسته اید و یک کتاب راهنما را می خوانید ممکن است مسیر ها به نظرتان واقعگرایانه به نظر رسند ; اما وقتی که در پایان آنها ایستاده اید چنین نباشد !
به محض آنکه ایده اولیه تعیین هدف را دریافتید ; می توانید از آن به شیوه های هشیارانه تری برای تمرکز روی جنبه های معین فن کوهنوردی ; یا تجسم یک مسیر استفاده کنید . این نیازمند آن است که به عنوان یک کوهنورد بیشتر به تحلیل نقاط ضعف و قدرت خود بپردازید . به هر صورت سودمندی چنین رویکردی بسیار زیاد است ; زیرا کاری که می کنید در اساس تبدیل جنبه های منفی برخورد خود به جنبه های مثبت است که هدفی را برای بازدهی آینده شما تعیین می کند . برای مثال : من اساسا کوهنوردی کند و محتاطم . وقتی شرایط مناسبی دارم ; خوب مشکلی پیش نمی آید . اما وقتی در کوهنوردی ضعیف عمل می کنم انرژی بسیار زیادی را صرفا در حالت معلق بودن از دست می دهم . در نتیجه ; تعیین یک هدف خوب برای من به هنگام ضعیف عمل کردن در کوهنوردی این است که به محض پیدا کردن یک جای دست خوب از آن استفاده کنم .
روش دیگری که برای کسب اعتماد نسبت به یک مسیر معین پیشنهاد می شود آن است که عبور فرد دیگری را از آن نگاه کنیم و حتی بهتر آنکه گذر چندین نفر دیگر را از آن نظاره گر باشیم . در مورد مسیر های کوههای بزرگ گاهی صحبت کردن با کسانی که قبلا آن مسیر را پیموده اند می تواند کافی باشد ; مهم ترین چیز آن است که خود را به آنها پیوسته بدانیم .
در نتیجه ; راه رفتن بدنبال دوستی که فقط کمی از شما بهتر است می تواند راهبردی خوب برای کسب اعتماد به نفس در باره یک ” سطح بالاتر ” باشد ; اما نگاه کردن به کوهنوردی استثنائی که با سه جهش از سنگ بالا می رود شاید چندان کار ساز نباشد !!
در سطحی عمومی تر ; تصور اینکه با موفقیت از کوهی صعود کرده اید هم می تواند تاثیر مثبتی بر اعتماد به نفس شما بگذارد . برای بعضی مردم مشکل است که تصوراتی از رفتار متعادل را در ذهن خود شکل دهند . اما با تمرین هرکسی می تواند از تخیل خود استفاده کند . فقط برخی افراد بیش از دیگران به این تمرین احتیاج دارند . با استراحت اندکی قبل از کوشش برای تمرین ذهنی می توان به فرآیند تخیل سازی سرعت بخشید . اگر با تجسم کارهائی آغاز کنید که با آنها آشناتر هستید ; باز هم به شما کمک خواهد کرد . فراموش نکنید : هر قدر به موفقیت های بیشتری دست یابید بیشتر به تخیل خود اعتماد خواهید کرد و این تخیل سازی برایتان ساده تر می شود .
گردآوری اطلاعات هرچه بیشتر ; قبل از طی یک مسیر; به کارکرد قدرت موفق تر قدرت تخیل کمک می کند ; به این ترتیب می توانید قدرت تخیل تفصیلی تر و روشن تری بیابید . گردآوری این اطلاعات برای یافتن راه حل های مختلف در برنامه ریزی هدفهائی که برای خود تعیین کرده اید نیز بسیار مهم است .
اگر این کار را نکنید و همنورد شما نخواهد تنها مسیر انتخابی شما را طی کند ; همه تمرین های ذهنی و امادگی های قبلی شما به هدر خواهد رفت .
سخن آخر آنکه همواره بکوشید در باره کوهنوردی مثبت فکر کنید . به جای آنکه بگوئید نمی توانید کاری را از پیش برید ; بکوشید از پس مشکلاتی برآید که مانع انجام آن کار می شود . پس از آن برای هدفهایی برنامه ریزی کنید که شما را قادر به رسیدن به خواسته هایتان می کند.

منبع خبر: سایت پزشكان بدون مرز

 

علل ضایعه درد کشگک - عارضه ای شایع در کوهنوردان

درد مفصل بین کشکک و ران در ورزشکاران بخصوص کوهنوردان شایع است.

درد تنها در جلو زانو احساس میشود و شروع آن بصورت درد مبهم است. این درد با دویدن در سطوح شیب دار بدتر میشود. در این حالت نشستن در زمانهای طولانی نیز باعث درد میشود. گاهی از مواقع این درد بدنبال فعالیت ناگهانی و یا ضربه های مستقیم بوجود میاید. دردمفصل کشگک بدنبال آسیب دیدگی غضروفهای پوشاننده استخوان کشگک بوجود می آید.

علل ایجاد ضایعه :
1. برخورد ورزشکاران در حین تمرین
2. ضعف عضله چهار(قسمت پهن داخلی)
3. فعالیت های ورزشی که در آن خم کردن زانو از صاف کرن آن بیشتر باشد.
4. پیچ خوردگی های زانو
5. نیمه دررفتگی یا دررفتگی کامل کشگک
6. وجود اختلالات ساختمانی در زانوی پرانتزی
7. وجود چرخش در استخوانهای ران و ساق پا
8. بی حرکتی های طولانی در زانو متعاقب جراحی و شکستگی
درمان:
1. فیزیوتراپی
2. تقویت عضله 4سر(بویژه قسمت داخلی)
3. تمرینات کششی همسترینگ
4. اجتناب از فعالیتهایی که زانو از 90 درجه بیشتر خم میشود.
5. استفاده از یخ در مواقعی که درد تشدید میشود
6. استفاده از دارو(با تجویز پزشک )
7. ااستفاده از وسایل حمایتی
نمونه ای از تمرینات درمانی:
1. انقباض عضله چهار سر:درحالت نشسته پاهای خود را دراز کنید و دست خود رابالای زانو در سمت داخل بگذارید و عضلات ران تا 5ثانیه منقبض کنیدو 10*3 بار تکرار کنید.
2. اگر مجبور هستید که مدت طولانی بنشینید زانوهای خود رامرتباً راست کنید.
3. از دوچرخه سواری لیلی کردن زانو زدن و دویدن در سطوح ناصاف پرهیز کنید.
4. انجام تمرینات کششی در جهت صاف شدن زانو
رضا کاظمی-مسئول کمیته توانبخشی هیات پزشکی ورزشی استان مرکزی

آیا احساس‌ تشنگی‌ همیشه‌ با آغاز کم‌ آبی‌ همراه‌ است‌؟

آب‌ هیچگونه‌ انرژی‌ را تأمین‌ نمیکند اما بیشتر مواد مغذی‌ مورد نیاز برای‌ زنده‌ ماندن‌، جهت‌واکنش‌ به‌ آب‌ نیازمند هستند.

 

آب‌ بخش‌ عمده‌ای‌ از وزن‌ بدن‌ را به‌ خود اختصاص‌ داده‌ و محیطی‌ را برای‌ عملکرد مواد غذایی‌فراهم‌ نموده‌ است‌. اگرچه‌ آب‌ تعدادی‌ از عملکردهای‌ گوناگون‌ متابولیکی‌ را به‌ عهده‌ دارد، امامهمترین‌ آن‌ مخصوصاً در ورزشکاران‌ تنظیم‌ دمای‌ بدن‌ است‌ وقتی‌ بدن‌ به‌ هر طریقی‌ آب‌ از دست‌ می‌دهد، الکترولیتها نیز به‌ همراه‌ آن‌ دفع‌ می‌شوند.الکترولیتها، بالاخص‌ سدیم‌، کلر، پتاسیم‌ در بسیاری‌ از عملکردهای‌ فیزیولوژیکی‌ بدن‌ دخیل‌هستند از جمله‌ انقباض‌ عضلات‌ و تعادل‌ مایعات‌. وضعیت‌ غیرنرمال‌ الکترولیتی‌ بدن‌ می‌توانداثرات‌ مختلفی‌ بر سلامت‌ و عملکرد فیزیکی‌ فرد داشته‌ باشد.
جایگزینی‌ صحیح‌ مایعات‌ برای‌ سلامت‌ و ورزش‌ مهم‌ می‌باشد. که‌ این‌ مسئله‌ در شرایط‌ آب‌ و هوایی‌گرم‌ و یا داغ‌، جلوه‌ بیشتری‌ پیدا می‌کند. به‌ غیر از آب‌، مواد دیگری‌ که‌ در سلامت‌ فرد و عملکردورزشکار مهم‌ می‌باشد، مینرالها (مواد معدنی‌) و ویتامینها می‌باشند.
• مهمترین‌ نقش‌ آب‌ در افراد فعال‌ و ورزشکاران‌، تنظیم‌ حرارت‌ بدن‌ آنهاست‌. آب‌ مهمترین‌ جزوعرق است‌ و از طریق‌ تبخیر از سطح‌ پوست‌ می‌تواند گرمای‌ اضافه‌ را از بدن‌ دور کند.
الکترولیت‌ ها
• الکترولیتها می‌توانند در سطح‌ سلولی‌ فعالیت‌ داشته‌ باشند و جریان‌ الکتریکی‌ تولید نمایند:همانند تولید ایمپاسهای‌ عصبی‌ و انقباض‌ عضلات‌
• مصرف‌ آنها در نوشابه‌های‌ ورزشی‌ و نوشیدنی‌های‌ معمول‌ (بالاخص‌ K, Cl, Na)، جایگزین‌مایعات‌ از دست‌ رفته‌ و کاهش‌ سطح‌ الکترولیتهای‌ بدن‌ در هنگام‌ فعالیت‌ فیزیکی شدید ‌ می‌باشد.
نوشیدنی‌های‌ ورزشی‌
استفاده‌ از نوشیدنی‌های‌ رایج‌ و ترکیبات‌ متفاوت‌ آنها به‌ منظور حفظ‌ وضعیت‌ آب‌ بدن‌ و ارتقاءعملکرد بدن‌ می‌باشد. نوشیدنی‌ مناسب‌ برای‌ ورزش‌ بایستی‌ طعم‌ خوب‌ داشته‌ باشد و تمام‌نیازهای‌ مواد مغذی‌، الکترولیت‌ و مایعات‌ در طی‌ فعالیت‌ ورزشی‌ تأمین‌ کند. آنها معمولاًترکیبی‌ از انواع‌ متفاوت‌ قند های ساده، دو قندی ها و گاهی‌ اوقات‌ مالتودکسترین‌ در غلظت‌ بین‌9-6% می‌باشند. معمولاً حاوی‌ مقادیر کمی‌ از مینرالها(الکترولیت‌) مانند سدیم‌، پتاسیم‌، کلر و فسفات‌ می‌باشند و در طعم‌های‌ مختلف‌ میوه‌ای‌ موجودهستند.

از دست‌ دهی‌ و دفع‌ الکترولیتها به‌ هنگام‌ تعریق‌
• عرقی‌ که‌ بر روی‌ پوست‌ ترشح‌ می‌گردد، حاوی‌ مقادیر وسیعی‌ از مواد محلول‌ ارگانیک‌ وغیرارگانیک‌ می‌باشد. هنگامی‌ که‌ میزان‌ تعریق‌ زیاد باشد، از دست‌دهی‌ و کمبود محتویات‌ آن‌چشمگیر خواهد بود.
• ترکیبات‌ عرقِ نه‌ تنها از فردی‌ به‌ فرد دیگر متفاوت‌ است‌، بلکه‌ در یک‌ فرد نیز با توجه‌ به‌ میزان‌ترشح‌ آن‌، مرحله‌ تمرینات‌ ورزشی‌ و وضعیت‌ سازش‌ با گرما متفاوت‌ است‌؛ همچنین‌ تفاوتهایی‌مربوط‌ به‌ نقطه‌ای‌ از بدن‌ که‌ عرق کرده‌ است‌، وجود دارد.
جایگزینی آب ازدست رفته:
ـ در طول ورزش مقدار آبی که ازطریق تعریق دفع می‌شود، می‌تواند به 2 لیتر در ساعت هم برسد، بنابراین یکی از شاخص‌های مناسب برای تعیین مقدار آب ازدست رفته، توزین ورزشکاران قبل و پس از تمرین و مسابقه است. به ازای هر 5/0 کیلوگرم کاهش وزن، باید حداقل 2 لیوان آب مصرف شود و نوشیدن آب را تا هنگامی که وزن بدن به وزن قبل از ورزش برسد باید ادامه داد.
ـ شاخص مناسب دیگر برای تعیین وضعیت آب بدن، دقت در مقدار و غلظت ادرار است. پس از فعالیت ورزشی به دلیل کاهش آب بدن، از مقدار ادرار کاسته شده و به غلظت آن افزوده می‌شود؛ درنتیجه ادرار تیره و کدر می‌گردد. ورزشکاران باید نوشیدن آب را تا هنگامی که حجم و غلظت ادرار به حد طبیعی برسد ادامه دهند.
ـ توصیه می‌شود که ورزشکاران نوشیدن آب را بلافاصله پس از ورزش، شروع کنند و از نوشیدن مقدار زیاد مایعات در یک مرحله، خودداری کنند بلکه به دفعات زیاد و هر دفعه مقدار کمی مایعات، مصرف کنند.ـ مصرف آب میوه و میوه‌هایی که آب زیاد دارند نیز می‌تواند به تأمین آب بدن کمک کند.
ـ توصیه می‌شود که ابتدا به مقدار کافی آب و آب میوه مصرف شود و سپس درصورت تمایل می‌توان از چای و قهوه نیز استفاده کرد. چای و قهوه، حاوی موادی هستند که دفع ادرار را افزایش می‌دهند.
ـ نوشیدن آب را باید پس از رفع تشنگی نیز ادامه داد زیرا تشنگی شاخص چندان دقیقی از وضعیت آب بدن نیست.
ـ پس از فعالیت‌های ورزشی، ورزشکاران می‌توانند از محلولهای قندی و محلولهای قند ـ نمکی استفاده کنند. این کار علاوه بر تأمین آب بدن، به بازسازی گلیکوژن عضلات و جایگزینی الکترولیت‌ها کمک می‌کند.
تشنگی‌
سوال‌ این‌ است‌ که‌ آیا احساس‌ تشنگی‌ همیشه‌ با آغاز کم‌ آبی‌ همراه‌ است‌؟ پاسخ‌ این‌ است‌، نه‌ همیشه‌. در بسیاری‌ موارد ورزش‌ واقعاً واکنش‌ تشنگی‌ را مختل‌ می‌کند. به‌ هنگام‌ ورزش‌ شما مقدار زیادی‌ آب‌ را قبل‌ از احساس‌ تشنگی‌ ازدست‌ میدهید و قبل‌ از اینکه‌ بطور کامل‌ کم‌ آبی‌ شماجبران‌ شود، احساس‌ تشنگی‌ از بین‌ می‌رود. بنابراین‌ برای‌ تأمین‌ نیازتان‌ به‌ آب‌ نمی‌توانید به‌ حس‌تشنگی‌ اکتفا کنید. به‌ عنوان‌ یک‌ ورزشکار، لازم‌ است‌ که‌ بطور آگاهانه‌ بیش‌ از آنچه‌ که‌ دوست‌دارید آب‌ بنوشید، بویژه‌ زمانی‌ که‌ درگرما ورزش‌ می‌کنید.
کمیته تغذیه هیات پزشکی ورزشی استان البرز - انجمن پزشکی کوهستان ایران

بهمن شناسی

فصل سرما، بهمن و سرمازدگی فرارسیده و باید این عوامل خطرات کوهستان را بیشتر یشناسیم. مراقبت از خود از تاثیر عوامل محیطی می تواند تضمین کننده جان کوهنوردان باشد و کوچکترین بی احتیاطی صدمات جبران ناپذیری به همراه دارد.

به توده اي از هر جامد که روي شيب ريزش کند بهمن گويند. مانند بهمن برف ، بهمن شن ، ماسه و يا سنگ.

بهمن برف :

 برف بهمن به چهار نوع تقسيم مي شود :
- برف شل خشک : برفي که در هواي شد مي بارد و گوله نمي شود كه مشخصات آن سبكي - دارا بودن اكسيژن زياد در درون آن - بارش آن در دماي زير صفر درجه و خطرناک ترين نوع بهمن است (بهمن پوردي) . اين نوع بهمن با ايجاد حالت خفگي و مسدود کردن مجاري تنفسي باعث مرگ فرد مي شود 
- برف سفت خشک  : برف شل خشکي که مدتي مانده و در اثر بخار ايجادشده از پايين و آب شدن برف رويي همراه است. 
- برف شل خيس : برفي که سنگين و آبکي است كه مشخصات آن سنگيني - نداشتن اكسيژن زياد - بارش در دماي صفر درجه - چسبيدن به لباس و گتر و راحت گلوله شدن در دست ميباشد .

لايه هاي برف :
     - لايه پودري روي لايه يخ زده  که فشرده باشد بهمن حتمي است 
     - لايه يخ زده و فشرده روي هم که احتمال وقوع بهمن بسيار كم است .

عوامل تاثير گزار در برف : در دماي كم برف يخ مي زند پس هر چه دما پايين تر و هوا سردتر باشد احتمال ريزش بهمن كم تر است . باد باعث انباشته شدن برف و ريزش آن مي شود پس افزايش وزش باد برابر با افزايش خطر بهمن است . در ارتفاع بالا برف آب نمي شود و حجم برف زياد مي شود پس احتمال بهمن بيشتر است .

هر يک متر مرکعب برف خالص 800 کيلوگرم وزن دارد

انواع بهمن (برف):
    1- تخته اي
    2- پودري يا گرده اي
    3- آبکي يا شل آب

بهمن پودري : يک بهمن عظيم پوردي ، ممکن است فشاري از 5 تا 50 تن بر مت مربع ايجاد نمايد . ابر برفي گسترش يابنده ممکن است با سرعتي افزون بر 125 متر بر ثانيه (280 مايل در ساعت ) سير نموده و پيشاپيش آن يک جريان هواي نيرومند حرکت نمايد .
بهمن تخته اي :
اين نوع بهمن روي يالها تشکيل مي شود . اين نوع بهمن ها نقاب ندارند . برف هاي شل خيس و سفت خشک تشکيل دهنده اين نوع بهمن مي باشند .
راه مقابله : از لحاض تئوري تنها راه مقابله با اين نوع بهمن پريدن از روي آن مي باشد.


بهمن آبکي يا شل آب :
  در موقع ريزش باعث منجمد شدن فرد مي شود.

 عوامل بازدارنده از ریزش بهمن :
1- درخت ها و درختچه ها ( بهترين عامل جلوگيري کننده از بهمن مي باشد )
2- سنگ ها
3- دره هاي کم شيب و باز
نکته :بوته ها عامل بازدارنده نيستند
 
شناخت بهمن :
با پاگذاشتن بر روي برف مي توان بهمن را شناخت.
با پا گذاشتن بر روي برف برف يا فرو مي رود و يا نمي رود.اگر پا در برف فرو نرود برف يخي است و اگر پا فرو برود مي توان تشخيص داد که برف چند لايه است.( اگر بيشتر از يک لايه باشد خطرناک است )
اگر هنگام فرو رفتن پا ، پا سر بخورد مسير بسيار خطرناک است.
 
 عبور از بهمن :
- بهترين راه عبور از بهمن اين است که بهمن را به طرف بالا صعود کنيم نه عرضي . و در صورتي که مجبور شديم عرضي بهمن را رد کنيم.
- بستن نخ بهمن
- براي عبور از بهمن حمايت قرار نمي دهيم ( يعني نبايد فرد را با طناب يا وسيله ديگري حمايت کرد ) چرا که ممکن است بهمن فرد را تکه تکه کند.
- در هنگام عبور از بهمن ( بريدن بهمن ) بايد تک تک گذشت و بدون عجله و با فاصله زياد .( بين فواصلي که پا در برف فرو مي رود نبايد نفر بعد پا يا باتوم در برف فرو کند.).
- هنگام عبور از بهمن گرم ترين لباس هاي خود را بپوشيد.
- شناي قورباغه در برف در صورت ريزش بهمن ( از لحاظ تئوري ).
- کوله پشتي را به سمت شيب و فقط يک بند آن را روي شانه مي اندازيم ( کمري ، سنه بند و يا قسمت هاي نگه دارنده و فيکس کننده کوله را از بدن بايد جدا کرد تا در صورت سقوط بهمن به توان به راحتي کوله را رها کرد ).
- حرکت به سمت عوامل بازدارنده ( مثل سنگ ها ، درختچه ها و  ساير عواملي که از زير برف بيرون زده
- هنگام عبور از بهمن نبايد صحبت کرد.
- اگر جاپاي نفر قبلي خيلي عميق است براي پر کردن جاپا از برف هاي همان قسمت استفاده شود.
- اگر مجبور به رد شدن از بهمن نيستيم از آن عبور نکنيم.
- انتهاي طناب نفر اول را نفر دوم براي پيدا کردن همديگر بگيرند .
- از مسير هاي شناخته شده عبور کنيد.
- عبور بصورت انفرادي .
- تا حد امکان از بالاي محدوده بهمن و نزديک به تاج بهمن عبور کنيم تا حجم برف کمتري بالاي سرمان باشد .

 

نکاتي که اطرافيان بايد به آن توجه کنند :
- دنبال كردن مسيري كه فرد بهمن زده طي مي كند با چشم تا زمان پايان بهمن .
- پيدا كردن نخ بهمن و وسايل فرد . گشتن نواحي پايين تر از محل شروع بهمن و حركت فرد .
- در صورت امكان استفاده از سوند ( ميله فلزي و باريك و بلند كه داخل برف فرو مي رود تا فرد را پيدا كنند ) .
 
محدوده بهمن : معمولا به دور از يال ها و خط الراس ها است و بيشتر بطرف مركز خط القعرها كوه است يعني فرو رفتگي بين دو يال و زير خط الراس . و از بالا به پايين شامل سه بخش تاج بهمن - مسير بهمن و انتهاي بهمن مي باشد .
 
سقوط بهمن :
- اگر برف شل يا پودري بود بايد از بهمن فرار کرد و جلوي دهان را پوشاند.
- نيم متر زير برف همه جا تاريک است .
تشخيص بالا و پايين :
چون زير برف همه جا تاريک است و ممکن است که  در اثر سقوط بهمن در زير برف نتوان تشخي داد که بالا کدام سمت است و براي بيرون آمدن بايد به چه سمتي تلاش کرد.
  1- بيرون انداختن آب دهان
  2- ادرار ( ادرار باعث مي شود که هنگام جستجو مصدوم سگ ها راحت تر مصدوم را پيدا کنند )
 
- نخ بهمن :
نخ بهمن طناب 3 ميلي متر ي به رنگ قرمز و به طول 15 تا 50 متر است که بر روي پوسته آن فلشي در يک جهت وجود دارد.
نخ بهمن را بايد طوري به بدن ، صندلي و .. وصل کرد که جهت فلش آن به سمت فرد باشد و ادامه نخ بهمن را طوري روي زمين مي اندازيم که بر روي زمين کشيده شود. حال اگر بهمن سقوط کند ، گروه امداد با پيدا کردن نخ بهمن و دنبال کردن فلش به مصدوم مي رسند.
 

Pieps (پيپس) اين دستگاه در سال 1973 به بازار آمد و مي توان آن را بهترين وسيله امدادي براي پيدا کردن محل اختفاي فرد بهمن زده دانست . پيپس يک دستگاه کوچک الکترونيکي پيرنده و فرستنده است. فردي که قرار است از بهمن عبور کند با فشار دادن دکمه دستگاه آن را به وضعيت فرستنده و ديگران بر روي وضعيت گيرنده قرار مي دهند. پيپش داراي يک گئشي مي باشد که براي شنيدن سيگنالهاي فرستاده شده از سوي فرستنده به کار مي رود. فراموش نکنيد که پيپس را نبايستي در کوله پشتي قرار داد بلکه بايد آن را به گردن آويخت. 

با تشکر از گروه طلوع زنجان - انجمن پزشکی کوهستان  ایران

انواع دانه های برف

دانه‌هاي برف قطره‌هاي يخ زده باران نيستند. فيزيك پيچيده نحوه تشكيل دانه هاي برف بر كسي معلوم نيست. تعدادي از انواع آنها را ببينيد:

دانه‌هاي برف زماني شكل مي‌گيرند كه بخار آب به صورت مستقيم به يخ تبديل شود. اين عمل كه شبيه به يك انفجار است در ميان ابرها صورت مي‌گيرد.

1- شكل اوليه كريستال‌هاي برف‌، منشورهاي شش ضلعي است كه به ناگهان تغيير شكل مي‌دهد. مثل نمونه‌اي كه در عكس زير مي‌بينيد. اما شكل‌هاي مختلف ديگري نيز براي دانه‌هاي برف وجود دارد كه رايج‌ترين آنها را در ادامه مي‌آيد.

 

2- صفحات چند بخشي

اين نوع از دانه‌هاي برف رايج و باريك‌اند و كريستال‌هاي شيشه مانند با 6 بازوي پهن ستاره‌‌اي دارند. دانه‌هاي برفي كه شكلي مانند اين دانه برف دارند در دماي حدود منفي 28 درجه فارنهايت شكل مي‌گيرند. ستون‌ها و سوزن‌هاي باريك و بلند در دماي 23منفي درجه فارنهايت بوجود مي‌آيند. ورقه‌هاي شيشه‌اي و ستاره مانند در درجه حدود منفي 5 درجه فارنهايت نيز بوجود مي‌آيند.

3- صفحه‌هاي بخش بندي شده
ساده‌ترين شكل كريستال‌هاي برف همان بازوهاي شش ضلعي است كه به مانند يك كيك بخش‌بندي شده است. نمونه‌هاي پيچيده ديگر نشان مي‌دهد كه لبه‌هاي نازك بازوها شاخه‌هاي پهني دارند.

4- دندريت‌هاي ستاره‌اي
دندريت به اشكال درخت مانند مي‌گويند. پس دندريت‌هاي ستاره‌اي به اشكالي از برف گفته مي‌شود كه در آن صفحه‌هاي كريستال شاخه و شاخك به مانند درخت دارند. آين دسته از كريستال‌ها جزو كريستال‌هاي بزرگ هستند كه مي‌توان با عينك‌هاي ذره‌بيني آنها را ديد.

5- دندريت‌هاي ستاره‌اي سرخس شكل
بعضي وقت‌ها شاخه‌هاي كريستال‌هاي ستاره مانند كناره‌هاي زيادي دارد كه تا حدودي شبيه به شاخه‌هاي گياه سرخس است. اين نوع برف بزرگترين نوع از دانه‌هاي برف است كه با قطري حدود 5 ميليمتر و يا بيشتر به زمين مي‌بارند.

6- ستون تو خالي
ستون‌هاي مخروطي شكل شش ضلعي كه در انتها به شكل ستون در مي‌آيند نوع ديگري از دانه‌هاي برف است. بعضي وقت‌ها هوا در آن ميانه حبس مي‌شود آنچنان كه در عكس زير شده است.

7- دانه‌هاي دو برابر
وقتي دو صفحه از كريستال برف خيلي به هم نزديك مي‌شوند يكي از آنها در بعضي مواد به ناچار زودتر به بيرون رشد مي‌كند. غلاف‌هاي برف ديگر كه از بخار آب درست شده است دانه برف بزرگتري را ايجاد مي‌كند كه به دانه كوچكتر متصل است. به منظور توضيح اين پديده "ليبرچ" از اين دانه برف دو برابر عكاسي كرده بنابراين يكي از اين دانه‌ها وضوح تصوير دارد.

8- كريستال شكافته شده ستاره‌ مانند
نحوه ايجاد اين كريستال به مانند قبلي است فقط قسمتي از يك دانه برف در امتداد دانه ديگر رشد مي كند.

9- سوزني‌ها
فرمي كه در حدود دماي منفي 23 درجه فارنهايت ايجاد مي‌شود اين دانه برف را كمي نازك‌تر از موي سفيد شما مي‌كند. اين كه شكل دانه‌هاي برف به چه دليل در دماهاي مختلف تغيير مي‌كند از رازهاي علمي اين پديده است.

10- كريستال هاي مثلثي
گاهي اوقات كريستال‌هاي برف به شكل مثلثي رشد مي‌كنند . اين اتفاق معمولا زماني رخ مي‌دهد كه دما به 28 درجه فارنهايت رسيده باشد. اين پديده نادر است.

11- دانه‌هاي برف دوازده پر
بعضي وقت‌ها هم ستون‌هاي دوازده‌تايي، دانه برف را تشكيل مي دهند. دو تا شاخه 6 تايي از كريستال در انتهاي يك صفحه كه با 30 درجه از هم اختلاف دارند اين دانه برف را شكل مي‌دهند. اني دانه نيز جزو موارد نادر در دانههاي برف است.

12- وقتي يخ به صورت چنگالي به شكل كريستال‌هاي چند وجهي باز مي‌شود به صورت تصادفي به سمت‌هاي مختلف جهت مي‌يابد.

13- كريستال‌هاي يخ بسته
ابرها از قطره‌ آبهاي غير قابل شمارش درست شده‌اند و بعضي وقت‌ها قطره‌هاي كوچك با كريستال‌هاي برف تصادف مي‌كنند و شكل‌هاي اين چنيني را درست مي‌كنند. قطره‌هاي يخ زده را شبنم يخ زده مي‌نامند. انواع مختلف كريستال مي‌توانند با شبنم‌هاي يخ زده تزئين شوند. وقتي اين پوشش سنگين باشد، شكلي شبيه گلوله برفي درست مي‌كند بنابراين به دانه برفي مي‌گويند.

14- برف مصنوعي
ماشين برف‌سازي آب را با هواي فشرده از دهانه لوله خرطومي به صورت قطره‌هاي ريز آب به بيرون مي‌فرستد هواي سرد باعث يخ زدگي برف مي‌شود و نهايت شكلي اين چنيني ايجاد مي‌شود.

با تشکر از وبلاگ گروه کوهنوردی زنجان - انجمن پزشکی کوهستان ایران

ده روش غیر دارویی برای کنار آمدن با ارتفاع

 

 1) همیشه در هر پیاده روی به طور کامل به بدنتان آب برسانید اما در صعود به ارتفاعات بالای 7000 فوت (تقریبا ۲۲۰۰ متر) این امر ضروری است. رنگ ادرار را بی رنگ نگهدارید و قبل از تشنگی آب بخورید. چون تشنگی معمولا تنها پس از این که بدن بی آب شد روی می دهد. این بدین معنی است که سعی کنید در روزهای گرم تابستان وقتی از سربالایی با کوله ای سنگین بالا می روید حداقل 8-6 اونس هر 40-30 دقیقه بخورید.

سیستم های آب رسان کوهان شتری می توانند مفید باشند چون همیشه آب در دم دست قرار دارد اما می توانید بطری های Nalgene را هم به بند شانه گیره بزنید به این ترتیب مجبور نیستید توقف کنید و داخل کوله دنبال آب بگردید. در ارتفاعات بالای 10000  فوت (ت ۳۰۰۰ متر)مطمئن شوید که لوله ای عایق برای محافظت از یخ بستن سیستم کوهان شتری داشته باشید و یک بطری خالی Nalgene را هم همراه داشته باشید تا در صورت انجماد سیستم ، به مایع دسترسی داشته باشید.

2) تنظیم حرارت – مواظب درجه حرارت مرکز بدنتان باشید چون تعریق شدید می تواند انرژی بدنتان را سریع تر از آن چه تصور می کنید تضعیف کند. وقتی به کوهی مثل رینیر صعود می کنید که در آنجا همیشه برف در دسترس است ، مقداری برف را در پارچه ای قرار دهید و به صورت کمپرس مکررا در پیشانی خود قرار دهید تا به خنک شدن بدن کمک کند؛ اگر آب اضافی دارید، ( یا از چشمه و رود های سر راه ) زدن  مقداری آب به پیشانی می تواند احساس تازه کننده به شما بدهد. در ماه های گرم تابستان لباس های کم رنگ ( نخودی ، خاکستری یا سفید) و در ماه های سرد لباس های تیره تر بپوشید ( آبی یا سیاه ) تا نور خورشید را دفع یا جذب کند. به صورت لایه ای لباس بپوشید تا برای راحت بودن آنها را در بیاورید یا روی آن اضافه کنید.

3) به طور منظم بخورید. چه دوست داشته باشید و چه دوست نداشته باشید ، باید به خوردن ادامه دهید. بدنتان برای بالا رفتن از سربالایی سخت کار می کند و وزن اضافی را حمل می کند. اگر به ارتفاعات می روید ، فشارهای وارده بر بدنتان حتی بیشتر است و احتمالا کمتر علاقمند به خوردن خواهید بود. غذاهای حاضری و وعده های غذایی را قبلا در سطح دریا امتحان کنید و تنها غذاهای خوشمزه و راضی کننده را با خود ببرید و غذاهای ادویه دار و غذاهایی را که جویدن آنها مشکل است کنار بگذارید. محلول های کربوهیدرات مانند Powerade ، Cytomax یا Gatorade را برای افزودن به نوشابه های تان همراه داشته باشید. مقداری شکلات سخت ، شکلات پاستیل ، شکلات های لیمویی هم دم دست داشته باشید تا به راحتی به منبع اصلی سوخت تان یعنی کربوهیدرات ها دسترسی داشته باشید.

4) تنفس با فشار – یاد بگیرید چگونه می توانید هر زمان که در بالای حدود 7500 فوت (ت ۲۳۰۰ متر) احساس اندکی تهوع کردید ، از این تکنیک استفاده و از آن بهره بگیرید.چون هر چقدر که بالاتر می روید فشار اتمسفری تغییر می کند ، گرفتن اکسیژن مورد نیاز شش ها بسیار دشوار می شود. با غنچه کردن لب ها و انجام بازدم با فشار  و به طور کامل ، به دی اکسید کربن درون شش های تان اجازه خروج می دهید ، که این عمل تبادل آسان تر با اکسیژن موجود در " هوای رقیق تر " را ممکن می سازد. با اولین نشانه تهوع ، مقداری آب بنوشید ، و برای چند گام تنفس تان را به تنفس فشاری تغییر دهید ، ( تکنیک ) گام استراحت ( به زیر مراجعه کنید ) را هم به آن اضافه کنید و به احتمال زیاد احساس بسیار بهتری خواهید داشت.

5) گام استراحت – هر وقت که شروع به احساس اندکی تهوع نمودید ،می توانید راه رفت خود را به " گام استراحت " تغییر دهید. منظور از گام استراحت نوعی راه رفتن است که در آن به جای ماهیچه ها ، استخوان ها وزن را تحمل می کنند . وقتی یک پا را به سر بالایی حرکت می دهید پای عقب را سفت کنید ، در وضعیت استراحت کامل مکث کنید ، سپس وزن را به پای دیگر منتقل کنید ، پای عقب جدید را سفت کنید و مکث کنید. با این روش از طرز بالا رفتن " با عجله و منتظر ماندن " کوه نوردان بی تجربه دوری می کنید و آهنگ راحتی را می یابید که می توانید بی نهایت ادامه دهید.

6) گام خود را آرام کنید. برای اینکه بتوانید پیوسته ادامه دهید ، به دقت به بدن خود گوش کنید و اندکی آرام تر از زمانی که معمولا برای گرم کردن انجام می دهید شروع کنید و گام خود را بردارید. اگر سعی کنید که با فشار با سریع ترین عضو گروه تان هماهنگ شوید ممکن است موفق نشوید به هدف تان برسید. در حالت کوه نوردی به ارتفاعات ، در دراز مدت لاک پشت از خرگوش سبقت می گیرد  ، اما نکته مهم راه رفتن با گام های آرام و پیوسته است که شما را قادر می سازد به طور مداوم با توقف های استراحت بسیار کم حرکت کنید.

7) هم هوایی - اگر مقدور باشد برنامه ریزی کنید تا یک روز یا شب اضافی در بالای 5000 (۱۵۰۰ متر) بمانید.

8) آسپیرین یا Tylenol – لطفاً توجه داشته باشید این مقاله به منظور ارائه پیشنهاد پزشکی نیست و شما قبل از آغاز هر نوع برنامه تمرینی سخت با پزشک خود مشورت کنید. در هر صورت بسیاری از کوه نوردان دریافته اند که در شروع صعود به ارتفاعات بلند ، خوردن چند آسپیرین یا دیگر داروهای مسکن به عنوان اقدامی پیشگیرانه بر علیه سردرد می تواند مفید باشد.

9) آمادگی جسمانی مناسب – در برنامه آمادگی جسمانی خود تمرینات اینتروال ، پیاده روی با کوله پشتی سنگین و تمرینات قدرتی را بگنجانید.

10) داروهای ارتفاع – به عنوان آخرین راه چاره ، اگر در گذشته در ارتفاعات مشکل داشتید یا دوست دارید برای هر نوع اتفاقی آماده باشید ، با پزشک خود در مورد تجویز داروهای مناسب ارتفاعات بالا (نظیر Diamox ) صحبت کنید. Gingko biloba مکملی است که برخی افراد آن را موثر دانسته اند.

سرمازدگی

 

سرما زدگی Frostbite وقتی ایجاد میشود که دست و یا پا در مواجهه با سرمای زیر صفر درجه یخ میزند. سرما زدگی میتواند در بینی، گوش و گونه هم ایجاد شود. وقتی بدن در مجاورت سرمای شدید قرار میگیرد رگ های خونی پوست اندام ها منقبض میشوند. این انقباض در صورت شدید شدن موجب کم خونی اندام و در نتیجه آسیب سلول های آن میشود.

 علائم سرمازدگی چیست

اولین علامت سرمازدگی احساس سرما و سفتی در محل مثلا در انگشتان است. بتدریج احساس سوزن سوزن شدن، سوزش و بیحسی ایجاد میشود. وقتی اندام سرما زده گرم میشود احساس درد و یا شوک الکتریکی و یا ضربان در اندام حس میشود.

در سرمازدگی درجه یک پوست محل در ابتدا سفید و بیحس میشود. گاهی پوست قرمز میشود. بتدریج پوست سفت میشود. این نوع از سرمازدگی در صورتی که زود درمان شود بطور کامل بهبود میابد.

در سرمازدگی درجه دو پوست قرمز و یا آبی میشود. پوست یخ زده و سفت شده و بتدریج متورم میگردد. پوست تاول میزند.
در سرمازدگی درجه سه پوست سفید یا آبی و سفت میشود. تاول ایجاد شده و خونی میشود.
در سرمازدگی درجه چهار پوست ابتدا قرمز و سپس سیاه میشود.

 درمان سرمازدگی چیست

درمان اولیه سرمازدگی عبارتست از

       به پناهگاه بروید

       لباس های خیس را خارج کرده و لباس خشک بپوشید

       محل سرمازده را مالش ندهید چون آسیب بافتی را بیشتر میکند

       محل سرمازده را در یک حوله ضخیم بپیچید

       روی پای سرمازده راه نروید

درمان تکمیلی سرمازدگی گرم کردن محل آسیب در اولین فرصت است. این گرم کردن با گذاشتن اندام سرمازده در آب گرم 40 درجه به مدت سی دقیقه انجام میشود. آب گرم باید حاوی یک ماده ضد عفونی ملایم باشد. اندام سرمازده نباید مالش داده شود چون ممکن است آسیب را بیشتر کند. گرم کردن روزی دوبار باید تکرار شود و پوست در مدت درمان باید گرم و خشک نگهداری گردد.

از داروهای ضد درد برای کاهش درد بیمار استفاده میشود. دکستران، هپارین و iloprost و TPA و Pentoxifylline هم در درمان سرمازدگی استفاده میشود.
معمولا به بیمار آنتی بیوتیک و واکسن کزاز داده میشود تا از ایجاد عفونت ثانویه جلوگیری شود.

با گرم کردن اندام سرمازده درد شروع میشود، پوست قرمز شده، تاول زده و ممکن است متورم شود. بتدریج روی پوست میمیرد و سفت میشود. اگر سرمازدگی سطحی باشد زیر پوست مرده پوست جدید صورتی رنگی ایجاد میشود. این روند ممکن است حتی تا شش ماه هم طول بکشد. در سرمازدگی های سطحی ممکن است بهبودی کامل ایجاد شود و در مواردی هم ممکن است درد، بیحسی و سفتی در پوست باقی بماند.

در مواردی که سرمازدگی عمقی باشد ممکن است تمام عضو سیاه شده و بمیرد. بطور مثال ممکن است انتهای انگشت سیاه شده و بتدریج از بقیه دست جدا شود. گاهی اوقات برای جدا کردن بافت مرده نیاز به عمل جراحی و یا قطع عضو وجود دارد. اگر نیاز به قطع عضو وجود داشته باشد این کار معمولا تا 8-6 هفته به تعویق میفتد تا بافت هایی که توانایی زنده ماندن را دارند مشخص شوند.

درمان:

1- عضو یخ زده را ماساژ ندهید

2. عضو یخ زده را با برف نشویید .

3- عضو یخ زده را لخت نمایید.

4- به عضو یخ زده ضربه وارد نکنید.

5. اگر انگشتان پا دچار سرمازدگی شده اند، روی آنها راه نروید.

6. سیگار و نیکوتین باعث انقباض رگها می شود. از این مواد استفاده ننمایید.

7. الکل را فقط در صورتی که محل گرم و شخص بیهوش است به مقدار کم استفاده کنید.

8. عضو عضو یخ زده را به مدت 20 دقیقه درآب 35 درجه قرار داده و تکان دهید 8. تاولها را به هیچ عنوان نترکانید

9. برای جلوگیری از درد قرص مسکن استفاده نمایید .

10. عضو عضو یخ زده را با باند تمیز ببندید.

 11. از عضو صدمه دیده استفاده نکنید

12. عضو صدمه دیده را داخل جوراب ، دستکش پر یا کیسه خواب محافظت نمایید.

13. می توانید از زیر بغل و پا ها گرما را به عضو صدمه دیده منتقل کنید.

14. تاولها پس از یک هفته می خوابد و از بین می رود.

15. و پوست چروک و سیاه می شود. 16. اگر درجه دو خوب درمان شود ، پوست صورتی رنگ تازه نمایان شده وبهبود میابد.

17. در غیر این صورت درجه 3 و قانقاریاست که باید عضو صدمه دیده را قطع نمود.

18. مهمترین درمان پس از گرم کردن عضو تمیز نگاه داشتن آن به منظور پیشگیری از هرگونه عفونت بعدی می باشد.

۱۹. آسپرین باعث جلوگیری از چستندگی ترکیبات خون می شود.

 

 پیشگیری از سرمازدگی

مهمترین اقدام در پیشگیری از سرمازدگی خروج از محل سرد است. اگر در مجاورت سرمای شدید قرار گرفته اید مطمئن شوید که لباس گرمی پوشیده اید. دستکش های یک تکه بهتر از دستکش های چند انگشتی هستند. در مجاورت باد باید سر و صورت و گردن خود را بپوشانید. لباس ضد آب بپوشید و سعی کنید بدن خود را خشک نگه دارید.

بهترین لباس ها آنهایی هستند که چند لایه هستند. لایه های متعدد لباس هوا را که عایق خوبی است در بین خود محبوس کرده و جلوی از دست رفتن حرارت بدن و نفوذ سرما را میگیرند.چکمه ها هم باید گرم باشند.

بدن در هوای سرد نیاز به کالری و آب بیشتری دارد.

در ارتفاعات بالا حرارت زیادی از بدن با تنفس از دست میرود پس باید فعالیت های بدنی طوری تنظیم شوند تا تعداد تنفس خیلی بالا نرود. در کوهنوردان استفاده از اکسیژن برای تنفس میتواند احتمال سرمازدگی را کاهش دهد.